Jaap en Dorien

Centro2B_ Alive and kicking

2010-12-20T12:14:00.001+01:00

Steun Centro2B en maak het mogelijk dat honderden jongeren in de Peruaanse stad Huancayo de liefdevolle begeleiding ontvangen die zij nodig hebben!

Lees op deze weblog over (de jongeren van) Centro2B of ga naar http://www.centro2b.tikani.org/.

De eerste weken Nederland

2010-07-28T19:09:00.001+02:00

Sinds twee weken bevinden wij ons weer op Nederlands grondgebied.
Het her-inburgeren verloopt een beetje hectisch.
Naast sollicitatiegesprekken, her-inschrijvingstoestanden en zorgen om een woning, is gisteren de broer van Dorien getrouwd. Daarnaast kregen wij vorige week helaas te horen dat een nicht (23) van Dorien is verongelukt. Een verschrikkelijk bericht uiteraard, dat alle andere zaken even in een ander perspectief plaatst.

Peru staat gevoelsmatig voor ons nu even op de achtergrond.
Dit komt uiteraard wel weer terug en bovendien houden we contact met onze Peruaanse collega's.
We zullen ons ook vanuit Nederland actief blijven inzetten voor T'ikani en Centro2B.
Meer informatie hierover volgt op een later moment.

2010-06-16T19:25:00.001+02:00

laatste reisje

2010-06-07T21:16:00.000+02:00

Als een kleine laatste test voor het team en een afscheidstour voor ons, besloten we nog één keer de jungle in te trekken. Pucallpa was ons einddoel, om vervolgens via Tingo Maria en Huánuco af te zakken. Dit zegt jullie waarschijnlijk niets, dus vandaar een korte toelichting:

Pucallpa ligt op zo’n 18 busuren van Huancayo in de zogenaamde ‘lage jungle’.

Om in het hoger gelegen Huánuco te komen, reis je door de wat kleinere junglestad Tingo María dat bekend staat om de narcotráfico. Juist drugs. Verder een prachtige plaats hoor. Huánuco richt zich op een andere doelgroep en claimt vooral het beste klimaat ter wereld te hebben. Wat ons betreft komen ze daar aardig in de buurt.

Op de heenweg ontdekten wij echter al redelijk snel dat het geen aanrader is om ’s nachts langs Tingo María te reizen. De bus denderde over een boomstam die midden op de weg lag. Een vijftal mannen hadden deze neergelegd om ons te laten stoppen. Toen dat plannetje dankzij onze stoere chauffeur in de soep liep, gooiden zij een steen door één van de ramen, of schoten deze stuk. Dit is nooit helemaal duidelijk geworden. Weinig later stapte er een zwaarbewapende ‘beveiliger’ in, die ons wel tegen overvallers zou beschermen. Tegen een kleine vergoeding uiteraard.. Tja.. hij heeft een enorm geweer, dan geef je wel een paar soles.

We vragen ons nog steeds af, of er geen soepel lopend dealtje tussen de overvallers en de beveiliger bestond. Hoe dan ook was de hele bus er vrij relaxed onder. Gewend als ze zijn aan geweren, overvallers, slangen en krokodillen. Stoere lui daar hoor.

Verder een rustig weekje gehad. Bij terugkomst in het Centrum, bleek ook daar alles prima te zijn verlopen. Jenny, één van de vaste (peruaanse) vrijwilligsters is inmiddels opgenomen in het kernteam. (waarmee het inmiddels –naast ons- uit twee vrouwen en twee mannen bestaat)

Edwin (vrijwilliger) en Jenny aan de bar

Filmpjes

2010-05-22T00:36:00.003+02:00

Sinds de jongeren het afgelopen jaar bezig zijn geweest met films zijn er een aantal dingen veranderd. Voor het maken van langere films is de assistentie van de jongeren vanwege werk en/of studie te onregelmatig. Vandaar dat dit jaar begonnen is met het maken van korte filmpjes (richtlijn 2,5 minuut) met één korte, pakkende boodschap. Dit jaar zijn er 3 filmpjes uitgekomen, twee zijn er 'onderweg'. Om u een indruk te geven (en omdat we geen tijd hebben langere stukken te schrijven hieronder twee van de filmpjes:

Eind maart waren een aantal jongeren die bezig waren met de sport parkour bereid om met een deel van hun materiaal een clipje te maken. Gefocust wordt op het overwinnen van de obstakels uit je leven:

De volgende moest gaan over vooroordelen. De motor van Amado moest eraan te pas komen, César geschminkt en dat leidde tot het volgende resultaat.

Als Nederlander in Peru

2010-05-07T15:02:00.000+02:00

Peru is natuurlijk een prachtig land. Je hebt er alleen geen Nederlandse ‘vette hap’. Alles wat niet via de post komt, zul je dus zelf moeten maken. Elke zaterdagavond, als we samen eten met de Nederlandse en Belgische medewerkers, is het weer een verrassing en genieten. Met de lezer delen we hieronder een aantal van onze experimenten van de afgelopen tijd.

Dorien in traditioneel Nl'se outfit tijdens de T'ikani teamdag van 1 mei jongstleden

Probeersel 1: Stroop

Aangezien we hier weleens pannenkoeken eten waren we op zoek naar echt beleg daarvoor. Dan kom je al snel uit bij oudhollandse schenkstroop. Die hebben ze hier niet, wel vage amerikaanse aftreksels. Wij (Dorien vooral) besloten het zelf te maken. Hoe moeilijk kan dat zijn? Verschrikkelijk, bleek al snel. Het was maar goed dat we de wat grijzige vloeistof meteen in een fles goten, want zo hebben we ons toch al wat roestige pannetje van de ondergang kunnen redden. De fles hebben we overigens wel weg moeten gooien. Vanwege de knetterharde, smerige klont suiker die al in de hals was gestold.

Conclusie: Mislukt, hoewel het ons wel een sterk toegenomen houding van respect tegenover stroopmakers heeft opgeleverd.

Probeersel 2: Bitterballen

Mark (één van de Nederlandse medewerkers van T’ikani) kwam hier een half jaar geleden met veel branie aanzetten. Hij zou wel ff bitterballen maken. Dat lukte en nu is hij onze vriend. Naar aanleiding van deze geschiedenis zijn we verder aan het experimenteren geslagen. Zodoende hebben wij inmiddels een grote zak ingevroren bitterballen in ons vriesvakje liggen. Na twee matige pogingen (met te weinig en vervolgens te veel boter), zijn we inmiddels zeer te spreken over onze snack-maak-kwaliteiten.

Conclusie: Na wat gepruts, een succeservaring. Ook handig om oude broodjes mee te kunnen verwerken tot een knapperig laagje vettigheid. Vervolgens steeg het ons overigens wat te hoog in de bol: Een kroket valt eerder uit elkaar dan een bitterbal.

Probeersel 3: Bladerdeeg

We verklappen het maar alvast. Veel werk maar een grandioos succes. Zo haal je ze niet uit het vriesvak. Het kost je een ochtend (eindeloos uitrollen, insmeren, opvouwen, in de koelkast, uitrollen, insmeren, opvouwen, etc.), maar dan heb je ook wat. Uiteraard meteen even wat croissantjes gerold, die er wat klein, maar voor een eerste experiment, prima uitkwamen.

Conclusie: Yes!

Probeersel 3a: Saucijzenbroodje

Voor het HEMA-gevoel moesten er natuurlijk wat saucijzenbroodjes met het bladerdeeg worden gemaakt. Jaap kwam op het heldere idee dat daar waarschijnlijk geen puur gehakt in zit en dat bleek te kloppen. Een smerige substantie waar een deeg van bloem en water aan te pas kwam bleek uiteindelijk prima broodjes op te leveren. Handgemaakt is toch lekkerder. Als het lukt dan.

Conclusie: Gelukt

Probeersel 3b: Spinazietaart

Met de laatste ingevroren resten van het bladerdeeg, besloot Dorien een quiche / spinazietaart te maken. Een gewaagd experiment aangezien ze wist dat de moeder van Jaap de beste van de wereld maakt. Dan moet je het een beetje anders aanpakken. Hij was stevig, goed gevuld en pittig. Dat door de smeltende boter uit het bladerdeeg de oven in de fik vloog mocht de pret overigens niet drukken.

Conclusie: Jaap: ‘Anders’, Dorien: ‘Lekker’

Probeersel 4: Frikandel

Er was nog wat van het vleesprutje (3a) over. Geen nood. Eindelijk een frikandel speciaal! Uitjes en saus zijn het probleem niet, hoewel de curry nog best lastig in elkaar te flansen is. De uitdaging lag toch vooral bij de afvalvleesstaaf. De prut werd verstevigd, gekookt en gefrituurd. Het was kwalitatief te goed om de naam frikandel te mogen dragen.

Conclusie: Lekker, maar eigenlijk niet gelukt.

Probeersel 5: Patat (krokant)

Nu we toch aan het snacken zijn: Peru is het land van de aardappel. Ook hier weten ze dat je hem kunt frituren. Maar ze eten hem zelden tot nooit krokant en komt bovendien in negen van de tien gevallen met een schep rijst. Niet echt snackbar-waardig vinden wij. Of het nou echt de moeite waard is om het dan maar helemaal zelf te maken vragen we ons nog steeds af. Maar ach.. Als we het nu niet doen, doen we het nooit meer.

Conclusie: Na verschillende matige experimenten (slap en vies, wel lekker maar te vet, hij wordt wel bruin maar niet knapperig): Gelukt. Al begrijpt geen Peruaan waarom je zoveel moeite zou doen.

Uiteraard zijn we ons ook aan het specialiseren in de Peruaanse keuken. Lomo saltado lukt al, ceviche hebben we nog niet geprobeerd, cuy durven we eigenlijk niet. Reacties van onze Peruaanse vrienden: van ‘Anders..’ tot verbaasde ‘Mwoah.. ik vind het eigenlijk best lekker!’ Ook hún moeder maakt het vast altijd nét een beetje lekkerder..

Pachamanca. Gat in de grond met gloeiende stenen, aardappels, tuinbonen, gevulde maisbladeren en vlees. Kunnen wij niet.

Sport en Welzijn

2010-04-21T03:26:00.000+02:00

Sinds januari sporten we elke woensdagmiddag met een aantal jongeren. In de zomervakantie (december - maart) betekende dit gegarandeerd ruim 30 deelnemers. Op dit moment is dat aantal teruggelopen tot zo’n 15 per keer. Toch nog een leuke groep.

Het plaatselijke ‘colegio Salesiano Tecnico’ leent ons haar sportterrein uit. Hen kennen we via een aantal jongeren die daar actief zijn geweest. Medio maart konden we echter niet komen. Don Bosco himself, stichter van de Salesianen, zou namelijk naar Huancayo komen.

Althans, zijn arm. Zijn arm kreeg een rondreis aangeboden door Perú en deed zo ook Huancayo aan. Er was overigens een gipsen lichaam (oid) aan vast gemaakt. Niemand keek hiervan op. Het was voor onze autistische tweeling (die sinds een aantal maanden in het Centrum komt) zelfs reden genoeg om twee weken lang nergens anders over te praten (normaal gesproken gaat het ook weleens over zelfgemaakt vuurwerk, Italië of brandweermannen). Eén van hen bleek er zelfs voor te hebben gespijbeld.

Nu zijn de afgelopen weken in het Centrum sowieso vrij bewogen geweest. Eén dag nadat de baby van Steven en Miriam was geboren bleek de volgende meid (van 16) zwanger. Zwanger onder de 20 is hier eerder een regel dan een uitzondering. Voor het Centrum nummer 5 binnen 2 jaar tijd.
Daarnaast hoorden we dat één van de jongens in de gevangenis was gezet, onder verdenking van moord. De –rechten studerende- jongen kwam niet vaak in het Centrum, maar met zijn vriendin hadden we goed contact. Vóór we hem goed en wel konden bezoeken om hem een hart onder de riem te steken, bleek hij al weer te zijn vrijgelaten..

Eén van de jongere jongens kwam in het ziekenhuis terecht met een blindedarmontsteking. Voor hem een spannende tijd, maar het kereltje had naar eigen zeggen ‘gelukkig al ervaring’. Voor ons weer een gelegenheid om eens wat rond te kijken in één van de vele Peruaanse ziekenhuizen. Alvorens naar binnen te mogen, werd er door de bewaker netjes een stempel op onze onderarmen gedrukt. Eenmaal binnengelaten op het terrein van platgestampte aarde, zagen we wat gebouwtjes type ‘schuurtje’ staan. Na een bezoekje van zo’n 10 minuten hadden we een aardig beeld: Je krijgt een bed en een zuster (als je betaalt). Vervolgens ben je wat betreft je eten, drinken en medicijnen afhankelijk van familie. Geen geld, geen pil. Gelukkig komt er wel af en toe een clown en als die er niet is, komen er drie christelijke vrouwen preken, bidden en zingen.

Het was overigens niet onze eerste kennismaking met het Peruaanse zorgstelsel. Naast andere bezoekjes aan jongeren in verband met geboorte en ongeluk (los van elkaar staand..), stond Jaap een aantal maanden geleden, midden in de nacht, zijn kleingeld te tellen in het tl-licht van een ziekenpost. Tijdens een nachtelijk partijtje voetbal met vrienden, brak één van hen een sleutelbeen. Eenmaal in het ziekenhuis moest de jongen zitten wachten tot iemand zo aardig was om 25 soles (6 euro) op te halen om zijn röntgenfoto te betalen. Voor dat proces is overigens zelfs een uitdrukking, maar die wil ons zo snel niet te binnen schieten. Wat uitdrukkingen betreft zit je hier in Peru sowieso gebakken. Laatst hoorden we dat de vader van één van de jongeren zijn moeder ‘naar het ziekenhuis had gestuurd’. Zorgzaam denk je dan. Maar in de krant was helaas met naam en toenaam te lezen dat het om een flinke vechtpartij tussen de echtelieden ging.

Wat betreft Peruaanse ziekenhuizen kunnen wij ons inmiddels wel voorstellen dat veel Peruanen het het liefst bij een brujo (heks), kikkersoepje, of cuy houden.

April

2010-04-07T20:49:00.009+02:00

Het wordt inderdaad hoog tijd voor een nieuwe post. De tijd vliegt. Zeker nu we met ons hoofd bij zowel Peru als Nederland zitten. De foto’s zijn van het laatste uitje met het centrum.

-laatste bushalte-

In Peru zijn we bezig met het neerzetten van het centrum in de maatschappij. We bezoeken kerken en overheden om het centrum en relationeel jongerenwerk in het algemeen te promoten. De kerken reageren positiever dan verwacht. We hebben al twee vrijwilligers rondlopen die wekelijks vooruit gaan in hun contact met de jongeren.

Daarnaast zijn we bezig met bezoekjes aan lokale overheden, praten met burgemeesters en verantwoordelijken voor ‘jeugdbeleid’. Jeugdbeleid hier is het geven van workshops in de vakanties. Daar komen ongeveer 20 jongeren op af en men weet ze eigenlijk niet aan te trekken als er geen specifieke activiteiten zijn. Verder contact is er niet. Wij kunnen ze vertellen dat met onze aanpak jongeren ook komen als er geen specifieke activiteiten zijn. Eén gemeente heeft al verteld dat we eventueel wel een lokaaltje mogen gebruiken. Manschappen en materialen zijn er uiteraard niet. We zullen eens kijken wat we daarmee kunnen.

-Rugby-

Met het oog op onze terugkeer naar Nederland gedragen we ons zo nu en dan een beetje meer als toeristen in Peru. Vooral rond Pasen is dat erg interessant. Peru, en vooral de Andes, is natuurlijk erg katholiek. Mooie processies gezien waarvan we er eentje met jullie zullen delen. Paasochtend in Huancayo, 4.00 am (nacht dus):

Wat betreft ons persoonlijk leven zijn we ons uiteraard meer aan het oriënteren op Nederland. We willen in Groningen gaan wonen, maar waar precies? We houden vacatures bij, maar waar moet je op reageren? Wat willen we eigenlijk precies? De afgelopen twee jaar hebben natuurlijk wel een stempel op ons gedrukt. Dit neem je hoe dan ook mee terug en in je werk. Wil je weer terug naar oude routine (zelfde soort baan) of lijkt het dan net alsof je maar twee weken weggeweest bent? Allemaal vragen waar we momenteel mee spelen.

-Op de berg-

Verder nog een heuglijk nieuwtje. Vanochtend is de dochter van Steven en Miriam (zie nieuwsbrief) geboren. Om kwart voor 7 werden we gebeld door een dolblije Steven die net een half uurtje vader was. We zijn heel benieuwd hoe het zal gaan, maar hebben een stuk meer vertrouwen dan een half jaar geleden.

Maart

2010-03-05T19:03:00.004+01:00

Het is alweer maart. En maart is de maand die we hadden uitgekozen om met de voorbereiding van onze terugkomst naar Nederland aan de slag te gaan. Dus dat moet dan maar.

Zoals het echte Nederlanders betaamd, gaan we maar op de bank zitten met een kop koffie om een to-do-lijstje te maken. Zo hebben we in ieder geval het gevoél dat er iets gebeurt.

Want vanuit Peru op zoek naar een huis of baan, terwijl je hier nog middenin het jongerenwerk zit, voelt eigenlijk een beetje belachelijk. Maar goed, afspraak is afspraak. Zo Hollands zijn we dan ook wel weer.

De jongeren zijn zich er vaag van bewust dat we niet voor eeuwig blijven, al proberen we er regelmatig en concreet met ze over te praten. De enkeling die het wél door heeft, vraagt zich enigszins angstig af of dat dan betekent dat het Centrum zijn deuren -met ons vertrek- harteloos dichttrekt. Uitleg over de werkelijke –in feite toch maar minimale- gevolgen, heeft vooral een korte- termijn-opluchting tot gevolg. Want écht geloven durven ze je toch niet. Peruaanse projecten hebben tenslotte de reputatie nogal eens van de één op de andere dag te verdwijnen, al dan niet met het bijeengeschraapte geld van de vrijgevige burger.

De afgelopen weken werden we behoorlijk beziggehouden door hormonen. Peruaanse hormonen blijken in de praktijk dezelfde resultaten als in Nederland te bewerkstelligen. De jonge-meisjes-tranen stromen overvloedig en de jongens komen huppelend binnen na een stiekeme zoenpartij om het hoekje van de straat. Ach ja, eigenlijk wel schattig natuurlijk. Maar wat doe je als een meisje regelmatig met twee verschillende jongens het bed in duikt. En je vermoed dat die twee niet de enige zijn. En dat meisje haar broertjes en zusjes opvoedt. En zij niet wil praten over haar situatie. Tja, dan wordt het wat minder rooskleurig.

Twee weken geleden haalden we nog een zwangerschapstest voor één van de meisjes van 16. Zij durfde niet alleen, maar was al twee weken overtijd. Bovendien had zij onbeschermde seks gehad met een jongen van buiten het Centrum die al een vriendin had en waar ze eigenlijk van af wilde. Een aantal maanden daarvoor deed ze actief mee aan de vier uitgebreide bijeenkomsten van de meidengroep over veilige seks en het bewaken van je grenzen...

Maar goed. Wij gaan dus weer naar Nederland.

Februari

2010-02-18T18:33:00.000+01:00

In Peru
Het is regentijd. Dit betekent dat je prachtige, warme dagen kan hebben, met veel zon, die erg sterk is. Het is namelijk zomer, tropische breedtegraad en 3200 meter hoogte. Vaak regent het ’s middags. Sommige dagen worden gedomineerd door regen.
We lazen dat de regentijd hier ook het Nederlandse nieuws bereikte. Naast enkele weggespoelde dorpen waren namelijk ook een paar honderd toeristen vast komen te zitten door een buiten zijn oevers getreden rivier.

Regen zorgt voor mooie luchten boven Huancayo

Peru zelf is overigens dit nieuws alweer bijna vergeten. Wat Nederland (Oorlogswinter) niet lukte lukte Peru met La Teta Asustada (Milk of Sorrow) wel. Een officiele oscarnominatie binnenslepen. Wel positief voor een land dat vaak niet weet of het zijn eigen tradities moet koesteren of amerikaanse toestanden moet omarmen. De film is een heel goede weergave van het Peru in de 21e eeuw. Én laat zien dat modern en klassiek goed te combineren zijn. We hebben de film donderdag met wat jongeren gekeken. Ondanks dat hij door Nederlandse critici als vrij zwaar en traag gezien werd konden veel Peruanen de film duidelijk wel waarderen.

Carnaval

Ze kunnen het ook buiten Oeteldonk en Rio de Janeiro. Carnaval vieren. Hier in Peru betekent dat dat je gedurende de hele maand februari elk moment nat gegooid kunt worden. De scholen zijn nu vrij dus veel kinderen waren druk in de weer met ballonnetjes, emmers en andere waterwapens. Dit wordt hier overigens volledig geaccepteerd. Er worden vrij weinig kinderen in elkaar geslagen door boze autobezitters hierzo. Ook toen een keer water was omgeruild voor een steen, vlak naast ons en een vrouw met kind knapte het raampje van het busje uiteen, reageerde iedereen (inclusief chauffeur) gelaten. Ach ja, kan gebeuren, zo is het leven.

Een deel van de groep voor het vertrek

Het carnaval wordt hier in Huancayo afgesloten met het Ño Carnavalon. Een optocht door de stad waarbij iedereen elkaar bekogeld met: water, verf, schoensmeer, talk en dergelijken. Als het maar nat en/of vies is. Wij hebben meegedaan met een aantal jongeren en wat mensen van T’ikani. Heel leuk om eens mee te maken. Iedereen deed mee. Patrouillerende politie niet uitgezonderd. Alles mag eventjes. Was wel heel leuk om eens mee te maken. Nog een keer goed nat worden, nu moet men namelijk weer bijna een jaar wachten tot weer zo’n uitspatting.

In het centrum

Enkele weken geleden kwam een jongerentoneelgroep vragen of er bij ons (in Centro2B) misschien jongeren waren die mee wilden spelen in een musical. Dit wilde een heel aantal wel. De groep zelf had nog oefenruimte nodig. Zodoende wordt er nu in het centrum 4 dagen per week een uur druk geoefend. Heel erg leuk om te zien. Jongeren hebben weer eens een totaal andere uitdaging en vinden het erg leuk. Het brengt ook jongeren die elkaar normaal niet zoveel zeggen bij elkaar.

Wel zorgt het in deze al zo drukke vakantietijd (anderhalf keer zoveel bezoekers per dag) voor nog meer activiteit in het centrum.
Wat dat laatste betreft is het voor onszelf wel prettig dat we nu de zaterdagen gesloten zijn. Een beetje rust kunnen we namelijk wel gebruiken. Wat dat betreft gaat het de laatste tijd met ons eigenlijk prima. We hebben een goed werkritme te pakken (wat in de eerste maanden weleens lastig was) en kunnen zo ook goed op adem en energie komen tussen het werk door. De terugkeer naar Nederland nadert, maar dat we er nu met de week meer zin in krijgen. Nog niet, nee.

Ons zaterdagse etentje met de Europese vrijwilligers van T'ikani

Vervolg Angel

2010-01-31T04:20:00.003+01:00

Klik hier om een eerder geschreven verhaal over Angel te lezen.

De rusteloze vechtjas Angel* blijft naar het Centrum komen. Al zijn zijn bezoekjes de laatste paar maanden beduidend minder frequent. Een aantal weken liet hij zich helemaal niet meer zien en hoorden we van zijn vrienden verontruste verhalen. Hij bleek zich op zijn kamer op te sluiten en zich alleen nog maar bezig te houden met videogames op de gloednieuwe laptop die zijn al jarenlang afwezige vader hem vanuit de jungle had opgestuurd. Een extreem en schrijnend voorbeeld van het steeds weer terugkerende compensatiegedrag van een vader die zich schuldig en machteloos voelt tegenover zijn ongelukkige zoon.

Toen Angel lijkbleek en met vierkante ogen weer eens het Centrum binnenstapte was de tijd rijp voor een serieus gesprek. Angel bleek zich vreselijk alleen te voelen en in alles en iedereen teleurgesteld te zijn. Hoewel hij een tijd geleden –heel knap- een studie had opgepakt, gaf hij aan zich ook daar af te zonderen van studiegenoten en zich elke dag steeds meer terug te trekken. Huilend en piekerend lag hij dan dagen en nachten op zijn bed, te wachten tot iemand zich iets van zijn lot aantrok.

“Bovendien”, zo gaf hij enigszins twijfelend aan “begin ik nu opeens in te zien hoe de relatie met mijn vader in elkaar zit: ken je dat liedje waarin ze zingen: ‘je geeft me alles, maar je bent er nooit voor me’? Zoiets is het...”

Al pratend kwamen we tot de conclusie dat hij midden in een lastige, maar nuttige fase van zijn leven zit. Voor het eerst probeert hij zich emotioneel los te worstelen en ontdekt opnieuw dat het leven niet zo gemakkelijk is. Een belangrijke les voor Angel is vooral dat hij zelf verantwoordelijk is voor het op tijd inroepen van hulp. Het plotselinge inzicht dat anderen niet altijd (goed) aanvoelen wat hij nodig heeft en (zodoende) meestal niet zomaar voor hem klaarstaan is hard, maar lijkt hem nieuwe stof tot nadenken te geven.

Als hij een paar dagen later nog eens naar het Centrum komt fluistert hij in het voorbijgaan een zacht ‘dankjewel’ voor het kaartje dat we hem ter bemoediging hebben gegeven. In de vakantie, die een aantal weken later volgt, belt hij plotseling op: Hij zit met zijn vader diep in de jungle, maar voelt zich daar niet lekker, mist Huancayo en het Centrum. We maken ons zorgen, maar zijn ook stiekem een beetje trots. Want Angel vraagt hulp. Zomaar uit zichzelf. Hij wil gewoon even praten...

*Angel is een gefingeerde naam

2010

2010-01-16T20:14:00.006+01:00

2010, Een nieuw jaar met nieuwe uitdagingen en mogelijkheden. We wensen al onze jongens en meiden een fantastisch jaar toe waarin ze zich (verder) mogen ontwikkelen, zich durven laten zien en zo mogen ontdekken dat ze waardevol en geliefd zijn. Een jaar waarin ze met hun hernieuwde zelfvertrouwen kunnen ontdekken dat zij weer anderen tot steun en inspiratie zijn en mogen genieten van deze ervaring.

In de anderhalf jaar tijd die wij hier hebben doorgebracht, hebben we samen met onze collega’s een hoop jongeren voorbij zien komen. En hoewel, of misschien wel juíst, omdat 18 maanden een magere ervaring is in jongerenwerkland zijn we blij verrast over de resultaten die het project Centro2B tot nu toe heeft kunnen boeken.

Hoe dat komt? Omdat íedere jongere telt! Elke kleine eerste glimlach of miniscule verwijzing naar positieve ontwikkeling zien wij als een succeservaring. Vandaar dat wij zo blij zijn met bijvoorbeeld:

-De zeer introverte jongen die na maanden besluit om de enige foto van zijn kindertijd te laten zien en voor het eerst van zijn leven aan iemand te vertellen over deze voor hem erg moeilijke tijd.

-Dezelfde jongen die –ondanks zijn extreem teruggetrokken houding- inmiddels fantastische gitaarlessen geeft, goed Engels blijkt te spreken en daarmee Spaanse les aan Nederlandse vrijwilligers gaat bieden.

-Het meisje dat ons –na al een aantal maanden niet meer in het Centrum te zijn geweest- uitnodigt voor haar diploma-uitreiking.

-De stoere, trotse jongen die voor het eerst met een ontroerende glimlach een foto van zijn ouders laat zien. Familie die hij zelf al een jaar niet meer gezien heeft, om de geweldspiraal waar hij in zijn geboorteplaats in gevangen raakte, te ontvluchten.

-Dezelfde jongen die binnen de bescherming van een kort gesprekje, hardop na begint te denken over zijn minder sterke punten en voor het eerst letterlijk hulp vraagt en aanneemt.

-De stoere vriendengroep die zich zorgen maakt over één van hen die zich steeds verder terugtrekt en deze zorgen met ons deelt.

-De grote, opgewekte, 23-jarige kerel die een tekening maakt en terwijl hij deze laat zien, voor het eerst over zijn geschiedenis vertelt en duidelijk opgelucht benoemt dat hij al jaren met zichzelf in de knoop zit.

-De wisselvallige 18-jarige die een aantal maanden geleden suïciaal het Centrum binnenkwam, inmiddels stukken beter in z’n vel zit en via kleine signalen en grapjes laat merken dat hij je echt vertrouwd.

-Juan, die als prachtige afsluiting van een lange ontwikkeling heuvelopwaarts, besluit zijn tatoeage –die hij op zijn 13e onder druk van ‘vrienden’ heeft laten zetten- te laten verwijderen.

En ál die andere kleine of grote ontwikkelingen die dit werk de moeite waard maken. Hopelijk zullen er dit jaar weer vele verhalen volgen.

PS. De foto's bij deze post zijn genomen op het Kerst/Eindejaarsfeest 2009 van Centro2B

Op pad door het centrum – deel 3

2009-12-31T19:02:00.002+01:00

De komende weken nemen we u mee op reis door het centrum. Wat is er zoal te vinden en te doen voor de jongeren? In drie delen lichten we de drie ruimten van het centrum eruit. Vandaag deel 3: het kantoor.

Tussen de huiskamer en het kantoor bevindt zich een klein halletje. Versierd met inspirerende teksten (onder andere door de jongeren zelf geschreven) en deels afgeschermd door een gordijntje. Dit stuk stof vormt de kleedkamer voor onze sporters. Een eventueel tekort aan privacy wordt hier door sommigen van hen simpelweg opgelost door het licht uit te doen. Het hoeft niet altijd ingewikkeld te zijn...

Ook de wc bevindt zich in de gang en is een hele vooruitgang vergeleken met de sanitaire voorzieningen van het vorige pand. Met enige regelmaat wordt het –net als de andere ruimtes- schoongemaakt door een steeds weer wisselend team van twee jongeren.

In het kantoor mogen doorgaans alleen teamleden komen. Een regel die uit nood is geboren, aangezien wij vaak door jongeren werden gestoord tijdens het werken met privacygevoelige gegevens. Bovendien is het prettig een ruimte te hebben waar ongestoord persoonlijke gesprekken kunnen worden gevoerd.

Alleen de meiden en deelnemers van de Alpha Cursus mogen het kantoor tijdens hun bijeenkomsten ‘van hen’ noemen. Met name voor de meiden is het –vanwege de overvloed aan jongens- belangrijk een eigen plek te hebben waar zij bij kaarslicht echte ‘vrouwenthema’s’ bespreken en hun aantekeningen veilig weten dankzij een mooie schatkist met hangslot.

Het aanwezige gasstel wordt voornamelijk gebruikt voor het koken van water voor de 5 liter thee die dagelijks binnen het Centrum wordt gedronken. De thee zorgt in veel gevallen voor een impliciet ‘verzorgend’ effect richting de jongeren en wordt zeer gewaardeerd. Al mag er volgens de meeste jongeren wel wat meer suiker in dan de 5 kilo die we momenteel per maand verbruiken.

Verder wordt er af en toe gekookt of gebakken. Zowel de Alpha Cursus als de meiden beginnen hun wekelijkse bijeenkomst altijd met een simpele maaltijd. Aan het begin van de Noches2B (onze culturele avond) wordt er standaard door een aantal van de jongeren voor een hamburger voor de ‘helpers’ gezorgd. En één of twee keer per jaar regelen we samen met de jongeren een gezellige maaltijd voor het hele Centrum.

Daarnaast hopen we komend jaar het koken wat uit te breiden. Samen koken en eten geeft gezelligheid en een familiar gevoel. Zo hebben wij al van meerdere alleenstaande jongeren opgepikt dat dit iets is wat ze ‘thuis’ missen. Door de jongeren de gelegenheid te bieden om gebruik te maken van het –tot nu toe overigens nog wat geringe- keukengerei van het Centrum, hopen we hen hierin ook wat ‘huiselijks’ te kunnen bieden.

In het kantoor werken wij aan een grote tafel, bestaande uit twee -door de jongeren met graffiti bespoten- hardboardplaten. Een bewuste keuze om de jongeren zo te laten merken dat hun kunstuitingen door het team zeer worden gewaardeerd. De (oplos)koffie is een Nederlandse invloed, om de tweewekelijkse 4 uur durende vergaderingen door te kunnen komen.

Wij hebben als Nederlanders het geluk met enige regelmaat ondersteunende en stimulerende reacties van medelanders op ons werk te krijgen. Een zeer prettige en soms broodnodige motivatie. César, Amado en Ruth hebben het wat dat betreft helaas minder getroffen. Ons werk is binnen Peru zo goed als onbekend en soms zelf ongeliefd. Onze collega’s hebben echter –net als wij- ook wel eens een steuntje in de rug nodig. Vandaar dit prikbord, dat naast een handige plek voor praktische briefjes en roosters, ook ruimte biedt voor stimulerende, ondersteunende en lieve bedankmailtjes van onze doelgroep.

We doen –meestal- best wel ons best om de boel een beetje op orde te houden. Geen gemakkelijke taak echter, gezien het aantal aanwezige materialen dat aan rotzooi grenst maar absoluut niet weggegooid mag worden.

Gelukkig kwam César vorig jaar met het heldere idee om meteen maar een ‘rommelhok’ af te timmeren waar het zodoende vol ligt met gereedschap, vloeronderdelen, gebroken tl-buizen, stoelen en dozen. Zolang we niet door het deurtje kijken dat steeds weer openvalt omdat het scheef is afgetimmerd, lijkt het net of we onze zaakjes prima voor elkaar hebben.

Rest ons u, namens het team, een goed 2010 te wensen.

Op pad door het centrum - deel 2

2009-12-15T22:11:00.002+01:00

Via een scheefhangende houten deur achterin het sportlokaal kom je in het tweede lokaal, de huiskamer. Dit lokaal meet ongeveer 8 bij 6 meter. De deur heeft al een boodschap. ‘Deel met ons wat je denkt’. Een boodschap die in de verschillende hoeken van dit lokaal naar voren komt.

De bar (tegen de rechterwand) is eigenlijk het sociaal centrum van het lokaal. Bijna altijd zitten hier wel jongeren te kletsen, kaarten, schaken of een kopje thee te drinken. Eerste bezoekers kijken er weleens raar van op. Een bar staat hier in Peru namelijk min of meer gelijk aan alcohol en het bijbehorende misbruik.

Rechts achterin de hoek staat de computer. Inmiddels al aardig op leeftijd, maar voor een aantal jongeren van levensbelang. We hebben een (trage) internetverbinding, maar er wordt druk gechat, hi5s (latino-hyves) bijgewerkt, muziek geluisterd en nagetokkeld en video’s gedownload. Vaak wordt de computer door een groep jongeren tegelijk gebruikt. De dansers bekijken hun grote voorbeelden en proberen dat vervolgens weer na te doen. Ook worden de films hier gemonteerd. Dit is alleen nog weleens lastig vanwege de omgevingsgeluiden en het feit dat de computer gemiddeld elke drie maanden crasht.

Rondom het podium zijn vaak muzikanten te vinden. Soms opvallend (zie het drumstel) soms stil in één van de relaxte stoelen met een gitaar. Bijna alle jongeren hebben het al weleens geprobeerd. Dat geeft de meer ervarenen meteen de mogelijkheid om uit te leggen hoe het werkt. Is natuurlijk ook wel stoer, als je net twee maanden musiceert en dan al een beginner kunt helpen.

Dit is het creatief centrum van het lokaal. Als centrum produceren we tientallen kunstwerken per week. De titels varieren van ‘Capoeira is mijn leven’ tot ‘Ik huil, huil, maar wil lachen, hou van me’. Ook in dit lokaal worden -net als in het sportgedeelte- een aantal werken geëxposeerd.

In de bieb is een brede varieteit aan boeken te vinden. Van Narnia, via zelfhulpboeken tot volksverhalen en de bijbel. De boeken worden overal gelezen. Sommige jongeren zitten het liefst ‘met een boekje in een hoekje’ anderen gaan midden in het sportlokaal zitten.

Tussen bovenstaande attributen door staan een aantal kleinere tafels. Deze worden gebruikt voor het maken van huiswerk, even met een vriend of vriendin rustig kunnen praten of om een spelletje te doen.

Als team geven wij altijd even aandacht aan de verjaardagen van de jongeren. Meestal zijn wij ook de enige die dat doen. Er hangt een verjaardagskalender met daaronder foto’s van de jarigen van de maand. Ben je jarig geweest dan komt je foto op de ‘cuadro de honores’. Zodoende hangen hier alleen de foto's van de zeer regelmatige (ex)bezoekers. Naast erkenning voor de jongeren zelf, is het voor 'nieuwelingen' altijd prettig om zo een beetje te kunnen oefenen met de namen.

Als jongeren ons iets willen zeggen kunnen ze dat natuurlijk direct verbaal doen, maar we hebben ook een aantal minder directe wegen ontwikkeld. Zo kunnen boodschappen worden achtergelaten in ideeënbox, gastenboek of gebedsmailbox en vragen wij de jongeren aan het eind van dit jaar een tevredenheidsenquete in te vullen.

Volgende keer deel 3: wc en kantoor

Op pad door het centrum (deel 1)

2009-12-02T16:30:00.012+01:00

Het sportlokaal is het eerste lokaal waar je in binnenkomt en daarmee ook de blikvanger van het centrum. De dansende/sportende jongeren kunnen dan ook vaak rekenen op aandacht van voorbijgangers. Af en toe wordt er op straat zelfs meegedaan.

Wat de meeste mensen opvalt is de relaxte sfeer. De jongeren dansen of zitten langs de kant met elkaar te praten. Er wordt echt onderling samengewerkt en men moedigt elkaar aan.

Het lokaal is ongeveer 11*4,5 meter groot. Daardoor kunnen er vrij veel jongeren tegelijkertijd bezig zijn. Vaak wordt er geoefend op 2 of zelfs meer plaatsen. De rest van de jongeren staat/zit/hangt/ligt of slaapt zelfs om het hele gebeuren heen. Er staat één tafel met 4 stoelen een kleine vitrine met wat versnaperingen. Er liggen drie (oude) matrassen. De helft is bedekt met een (zachte)vloer. Sinds kort hebben we gewichten, die heeft Amado jaren geleden zelf gemaakt. Denk daarbij aan twee betonblokken met een metalen stang ertussen. Erg populair. Door middel van drie spiegels houden de jongeren zichzelf in de gaten. De muziek mogen de jongeren zelf (in overleg) regelen.

Bij binnenkomst links aan de muur hangen een rooster (links) en een activiteitenagenda (rechts). Mensen die voor het eerst binnenkomen vinden het wel apart dat in iets wat er uit ziet als een gymzaal ook discussieavonden, filmvertoningen, psychoeducatie en een meidengroep te vinden zijn.

De rechtermuur hangt helemaal vol met werkstukken van de jongeren. Bovenlangs hebben twee jongeren een lange graffiti gemaakt die een samenvatting geeft van de diverse activiteiten in het centrum. Regelmatig worden de tekeningen bestudeerd door het publiek of komen jongeren hun werkstuk aan vrienden laten zien.

Overal door het centrum heen hangen inspirerende en stimulerende teksten. Sommige zijn door de jongeren zelf ingebracht. Het varieert van bijbelteksten en songteksten tot uitspraken van Homer Simpson en de jongeren zelf. Momenteel promoten we met de teksten een aantal boeken die in het centrum te lezen zijn.

Achterin het lokaal staat een kast waar de jongeren persoonlijke eigendommen in opbergen. Duurdere dingen (telefoons, geld) leveren ze bij ons in. Ondanks dat de sfeer geweldig is worden er toch weleens spullen in het centrum ontvreemd. Gelukkig leidt dit niet tot een sfeer van wantrouwen tussen de jongeren.

Het lokaal wordt voornamelijk voor dans, sport en ontmoeting gebruikt. Daarnaast gebruiken we hem soms bij sommige workshops en werd het diner hier gehouden.

Volgende keer deel 2: de huiskamer

Op bezoek

2009-11-13T21:34:00.006+01:00

Doordat we met steeds meer jongeren in contact komen, wordt ook de hulp die we aanbieden diverser. Veel jongeren kunnen we in het Centrum helpen, voor sommige moeten we andere plekken en mogelijkheden vinden. Huisbezoek is daarbij een goede manier om de jongere in een voor hem/haar bekende omgeving op te zoeken en eens rustig, vaak ook met familie over de situatie te praten. Ook krijg je zo een veel beter inzicht in de dagelijkse leefomstandigheden van de betreffende jongere.

Zo proberen we sinds enige tijd regelmatig een bezoek te brengen aan de familie van Carlos* (zie voorgaande blogs). Carlos is 12, heeft de afgelopen maanden rottige ervaringen op straat op gedaan en blijft een neiging tot weglopen vertonen. Zijn ouders hebben gedreigd hem naar de jeugdgevangenis te laten brengen, maar brengen dit niet in praktijk. Carlos is soms weer verdwenen, soms weer terecht. Samen met zijn familie proberen we zo goed mogelijk uit te zoeken wat de mogelijkheden voor hem zijn en proberen hen hierin te begeleiden. Een onderdeel hiervan is een regelmatig bezoekje bij hen thuis. Voor telefonisch contact moet vader namelijk zijn mobieltje achterlaten of moeder naar haar tante lopen die om de hoek woont en wél een telefoon heeft. Een systeem dat in de meeste gevallen overigens faalt.

Verder bezoeken we elke 14 dagen Steven* en Miriam* het jonge stelletje dat in verwachting is van hun eerste kind (zie weblog 26-9). Naar het Centrum komen lukt vaak niet vanwege hun werk dat ze, nu ze weten van de op komst zijnde baby, alle twee met beide handen hebben aangegrepen. Daarnaast willen ze niet dat andere jongeren weten van de ongewenste zwangerschap.
Bij hen thuis kunnen we rustig even praten, controleren hoe het gaat en in de praktijk vooral veel tips geven op relatiegebied. Steven en Miriam praten namelijk niet, hoewel ze samen in een kamertje van 2 bij 3 meter wonen. Het feit dat we dus gewoon langs kunnen komen en kunnen praten is dus al een hele vooruitgang. Zeker voor Miriam die hier zonder familie in de stad is en slecht contact met haar schoonfamilie heeft.

Daarnaast proberen we jongeren op te zoeken die ‘opeens’ niet meer op komen dagen, telefonisch niet bereikbaar zijn en ook niet reageren op emailtjes. Voor sommige jongeren is dit een hele opluchting om te weten. “Stel nou dat er iemand doodgaat..” zoals één van de jongeren laatst opmerkte.. We zijn (bij afwezigheid van betrokken familie en/of vrienden) toch vaak de enige die zich interesseren in het reilen en zeilen van de jongeren.

Over doodgaan gesproken: Een behoorlijk aantal jongeren dat binnen Centro2B rondloopt heeft één of zelfs meerdere zelfmoordpogingen achter de rug. Juíst de jongeren die zich rottig voelen, depressief zijn en zelfmoordgedachten ontwikkelen, trekken zich terug. Ze weten vaak dat ze hulp nodig hebben, maar hebben niet de macht om de stap van aandacht vragen te zetten. Belangrijk dus om juist deze jongens en meiden aandacht te (blijven) geven.

Family2B

2009-10-28T18:42:00.020+01:00

In onze 9e nieuwsbrief schreven wij onlangs het één en ander over de verhoudingen tussen de jongeren onderling:

"Vooral het 'familie-systeem' blijkt goed te werken:
Naast een aantal 'ouders, ooms en tantes', wemelt het in Centro2B van de 'broers en zussen'.
Jongeren die elkaar keer op keer weer ontmoeten, dingen met elkaar uitruziën, elkaar advies geven, stimuleren en troosten.

Vanuit deze observatie ontstond het 'oudere-broer-idee'.

Jongeren die de 25 passeren, zullen meer verantwoordelijkheid krijgen voor hun jongere 'broertjes en zusjes'. Een natuurlijk systeem dat de ouderen aanzet tot actie en de 'ouders' wat ontlast."

De drie aanwezige jongens die de 25 inmiddels al zijn gepaseerd, zijn inmiddels ingelicht.

Zij zullen vanuit het team begeleiding ontvangen bij hun taak. Eén vindt het nog wat lastig, maar de andere twee lijken zich prima thuis te voelen in deze rol als oudere broer en doen merkbaar hun best.

Opvallend is echter, dat niet alleen deze 25+ers, maar ook de overige jongeren die al wat langer in het Centrum rondlopen, zich verantwoordelijk voelen voor de voortgang en sfeer van Centro2B. Zo zien we het steeds vaker gebeuren dat jongeren uit zichzelf informatie geven over het Centrum aan voorbijgangers die geïnteresseerd in de deuropening blijven hangen. Jongeren elkaar helpen met hun huiswerk. Meiden die elkaar nauwelijks kennen, maar aanvoelen dat zij elkaars steun nodig hebben, dit dan ook aanbieden en opzoeken. Jongens elkaar stimuleren in het verder ontdekken en inzetten van hun talenten. En zo zijn er nog vele voorbeelden te noemen.

Het mooie van dit alles is, dat zodoende het grootste deel van de tijd de sfeer binnen het Centrum ontzettend goed is, de 'nieuwelingen' zich welkom en de 'vaste gasten' zich nuttig en waardevol voelen.

Neem nu het voorbeeld van Diego*:
Twintig jaar jong, van jongs af aan emotioneel verwaarloosd, zoveel mogelijk contact vermijdend,
maar een half jaar geleden toch naar het Centrum gekomen naar aanleiding van een promotieactie op de locale tv.

Maandenlang heeft hij met zijn zwarte kleding en pet voor zijn ogen in één bepaalde hoek van het Centrum gezeten. Beetje bij beetje leerden we hem kennen. Dankzij de muziek -waarin hij zich al drummend en gitaarspelend kon uiten- en de films -waarvoor hij inmiddels al twee keer heeft meegewerkt aan het script- begon hij meer contact te leggen met andere jongeren en zijn talenten te gebruiken.

Sinds kort is hij een graaggeziene 'adviseur' voor één van de bandjes die wekelijks in Centro2B komt oefenen en is hij door ons als team aangenomen als gitaarleraar. Daarnaast is hij één van de weinige jongeren die Engels spreekt en helpt hij daarmee een meisje met haar huiswerk.

Een aantal avonden per week begeleidt hij Alan*, een op dit moment weinig stabiele jongen van 18. Hij oefent namelijk een liedje dat hij voor zijn vriendin wil zingen. Alan heeft merkbaar erg veel respect voor Diego en voelt zich bij hem op zijn gemak. Tegelijkertijd weet Alan met zijn vaak energieke en open houding Diego wat verder uit zijn tent te lokken. Fantastisch om te zien hoe zij regelmatig samen met een gitaar achter de computer naar muziek zitten te luisteren, terwijl Alan voorzichtig meezingt.

Señor de los Milagros
Tenslotte nog even iets van een andere orde, maar gezien het typisch Zuid Amerikaanse karakter zeker het vermelden waard:

Afgelopen maand waren de vieringen rondom Señor de los Milagros alomtegenwoordig hier in Peru. Señor de los Milagros is een schilderij dat een aantal aardbevigen in Lima heeft overleefd. Een wonder, dus reden voor een feest.

Vanwege deze vieringen word oktober de Mes Morada (paarse maand) genoemd en eet je turrones (zoete koek). Ook gaan in alle wijken processies in de rondte over prachtige bloementapijten, gedragen door de meest enthousiaste rooms-katholieken. Zij schijnen hier veel geld voor neer te moeten leggen. Een kleine sfeerimpressie van de optocht die afgelopen maandag onder ons raam door kwam:

*Diego en Alan zijn gefingeerde namen

Jong en oud

2009-10-10T19:54:00.005+02:00

Carlos is helaas alweer een dikke week niet meer in huis of Centrum op komen dagen. Positief is, dat zijn –piepjonge- vader uit zichzelf een bezoek aan het Centrum heeft gebracht om met ons te praten. Hij en moeder zien het niet meer zitten en willen Carlos nu toch echt in een corrigerende inrichting/jeugdgevangenis laten plaatsen.

'Moederliefde'

Erg jammer, gezien het gemiddelde niveau en effect van dit soort instelling in Peru. Maar aan de andere kant ook begrijpelijk als je nagaat hoe lang zij al met hun zoon worstelen. Hun zoon van 12 die zich anders in zeer risicovolle situaties op straat begeeft. Dit gaat je uiteraard aan het hart. Het is één van de voorbeelden waar wij in de praktijk tegenaan lopen. Een situatie waarin je zó graag iets voor de jongere in kwestie zou willen doen, maar het simpelweg niet lukt.

Maar gelukkig bestaat ons werk niet slechts uit moeilijke situaties en teleurstellingen. De jongeren weten ons ook dagelijks zeer positief te verrassen. Zo brachten wij afgelopen donderdag met een groep van maarliefst 10 jongeren een bezoek aan het enige bejaardenhuis van de stad.

Onze ‘extreme jongeren’ genoten zichtbaar van het contact met de grotendeels demente doelgroep. Het woord eenzaamheid begrijpen de meeste van onze jongeren maar al te goed. Wellicht vandaar, dat de jongens en meiden met veel liefde en aandacht contact zochten, spelletjes met de ouderen deden, eten en drinken uitdeelden en sportuitvoeringen gaven.

Het was natuurlijk gewoon een fantastisch en grappig gezicht: 50 grijze hoofden meebewegend op hiphop- en capoeiramuziek. Maar achter deze vertoning school een serieuze en leerzame ervaring voor de aanwezige jongens en meiden. Zij ontdekten de heilzaamheid die uit kan gaan van het klaarstaan voor en helpen van anderen. Het afscheid was daarom voor enkelen zelfs een beetje moeilijk. Over een eventueel volgend bezoek waren zij dan ook zeer te spreken.

Op de terugweg naar het Centrum voor een ontspannend filmpje en kop soep werden de ervaringen nog eens levendig uitgewisseld, waarna de volgende conclusie werd getrokken: “Dat was écht cool!”

Verhalen

2009-09-26T18:18:00.004+02:00

Een aantal lange dagen is hard gezocht naar mogelijkheden voor Carlos (zie vorige webpost). Toen een aantal opties binnen handbereik lagen, bleek Carlos echter al weer een week niet thuis te zijn geweest. Hij bleek te slapen in een lege kiosk aan de kant van een drukke weg. Er is opnieuw met hem en zijn familie gepraat. Zijn vader was toevallig een paar dagen thuis, zodat besloten kon worden dat Carlos op zaterdag en zondag speciale lessen mag volgen om zijn leerachterstand bij te werken. Carlos is inmiddels begonnen en zal twee middagen in de week in het Centrum geholpen worden bij zijn huiswerk. Als dat af is, is er gelukkig altijd nog even tijd over om wat te stoeien, waarbij je eindelijk het kind Carlos weer even naar voren ziet komen.

Een aantal dagen geleden kwam één van de meiden met de mededeling dat ze zwanger is. Hoe lang precies weet ze niet en ze kwam maar naar het Centrum omdat ze verder niemand heeft om het aan te vertellen. Haar vriend komt al sinds jaar en dag in het Centrum, komt uit de selva (jungle) en heeft al een hele reeks vriendinnetjes en bijna-vriendinnetjes achter de rug.

Praten doen ze echter niet, want alles komt uiteindelijk via zijn moeder en zus weer bij de buren terecht, die de zaak op uiterst onaangename manier met het meisje in kwestie bespreken.

Helaas is dit verhaal bij lange na geen uitzondering: jong stelletje, wonend en werkend op de markt, zij te jong zwanger, hij hangt erg aan moeder, beide te onvolwassen om de situatie te overzien, wat tenslotte vaak uitmond in respectievelijk moedeloosheid en drankproblemen. (Zie ook http://www.tikani.org/)

Vorige week kwam één van de jongere kereltjes van 12 het Centrum weer eens binnenlopen. Een jongen uit een dorpje verderop, wat geld verdienend met het verkopen van snoepjes en vertonen van kunstjes bij stoplichten. Hij vertelde ons dat één van zijn vriendjes een aantal dagen daarvoor ook wat dergelijke kunstjes aan het oefenen was en daarbij helaas zo hard op zijn hoofd viel dat hij even later in het ziekenhuis is overleden.

Afgelopen donderdag bestond het Centrum 2 jaar. Ter ere van deze gelegenheid hebben we met maarliefst 55 jongeren in het sportlokaal gedineerd. Nasi van de chinees aan de overkant, een grote fruitsalade uit een wasteil, kaarsjes op tafel en de avond was een groot succes. Hoewel uiteraard niet álle jongeren konden komen, was de sfeer fantastisch en hielp iedereen vlijtig mee bij het voorbereiden, serveren en opruimen. Deze avond was ook de perfecte gelegenheid om de jongeren hun eigen website cadeau te geven: http://centro2b.org/. Nog enigszins onder constructie, maar toch heel stoer.

We zien veel jongens en meiden met problemen: eenzaamheid, depressies, verwarring en onzekerheid. Daar staat tegenover dat we ook veel van deze jongeren op zien bloeien. Jongens die met elkaar in contact komen en elkaar verder helpen. Meiden die opbloeien van een knuffel die ze van hun moeder nooit hebben gekregen. Tieners die in beginnen te zien dat er toch wél mensen zijn die hen de moeite waard vinden. Uiteraard praten we hier over processen, over levens, over jongeren die elk met hun eigen verhaal hun weg door het leven proberen te vinden. En wij mogen ze daar soms een stukje bij helpen. Dát maakt het werken met deze jongeren zo fantastisch!

Semaforear & Sobrevivir

2009-09-10T04:17:00.002+02:00

Semaforear, een bekend verschijnsel uit het dagelijks leven en de documentaires van Latijns-Amerikaanse landen, waarbij met het vertonen van kunstjes voor stilstaande auto’s wat geld wordt verdiend. (zie ook: ‘El Olvido’) Ook een aantal van onze jongeren probeert zo nu en dan op die manier een centje bij te verdienen.

Eén van hen is Carlos*. Carlos is 12 jaar en zit in groep 5 van de basisschool. Hij is een actieve, ondernemende jongen. Vaak vrolijk naar buiten, maar kort van aandacht en erg vluchtig in contact. Vanwege zijn geschiedenis wordt hij helaas door een behoorlijk aantal jongeren gewantrouwd en ook wij hebben hem al eens met een hand in Doriens jaszak betrapt. Hij heeft al regelmatig een schooljaar gemist, heeft geproefd van een leven met wat geld, en durft nu eigenlijk niet meer terug naar school. De oudste zijn is lang niet altijd leuk…

Carlos woont samen met zijn moeder, broertjes en zusjes bij zijn ooms en tantes aan de rand van de stad. Pa werkt in de mijnen en komt eens in de zoveel tijd thuis. Carlos wordt (net als zijn moeder) door zijn ooms mishandeld. Hij is dan ook al regelmatig langere tijd van huis weggelopen. De laatste keer dat dit gebeurde (twee maanden geleden) bleef hij maarliefst een aantal weken weg. Ook in Centro2B liet hij zich deze tijd niet zien. Vriendjes hadden hem zo nu en dan ergens zien spelen of werken, maar dat was dan ook alles. Sobrevivir, overleven deed hij alleen.

Op een vrijdagmiddag –tijdens onze vakantie- dook hij plotseling weer op. Blauw oog en als altijd vluchtig in contact. Hij was de afgelopen weken uitgebuit door een ‘vriendje’ en diens moeder die als prostituee werkzaam is. Carlos moest werken, het geld werd hardhandig afgepakt en zijn (ons onbekende) ‘vriendje’ kon naar school. De moeder van Carlos was intussen al bij ons langs geweest en had aangifte gedaan bij de politie. Als hij gevonden zou worden zou hij daarheen gaan en vervolgens in de jeugdgevangenis worden geplaatst. Gezien de voorzieningen in Peru een wanhoopsdaad van een uitgeputte moeder.

César deed in eerste instantie wat met haar was afgesproken en haalde de politie op (bij slechts telefonisch contact komen ze niet opdagen). Toen hij het lokaal binnenkwam zat Carlos ergens achterin verstopt. Hij was al eerder door de politie meegenomen en had daar geen geweldige ervaringen mee. César bedacht echter op dit moment dat het in dit geval waarschijnlijk belangrijker was om de –voorzichtig opgebouwde- vertrouwensband met Carlos niet te beschadigen en besloot zijn aanpak te wijzigen.

De agenten werd verteld dat Carlos er al weer vandoor was gegaan en César werd vervolgens hartelijk om deze vertoning uitgelachen door De Lange Arm Der Wet. In feite vonden zij het allemaal wel best, zolang ze maar weer naar het bureau zouden worden teruggebracht. Tot zover jeugdzorg Peru, later meer over Carlos.

*Carlos is een gefingeerde naam

Grensoverschrijdend

2009-08-25T04:39:00.004+02:00

Het hebben en genieten van een aantal echte vakantiedagen is gelukkig geslaagd. Nadat we vorige week maandag op positieve wijze afscheid van onze ouders namen, zijn wij zelf doorgereisd naar het zuiden.

Voor het verlengen van onze visa, kozen we dit keer maar de grens met Chili over te wippen. Bekend terrein, want ook tijdens onze rondreis van twee jaar geleden bezochten we dit gebied.

Helaas vond de douanebeambte het een beetje opvallend en overdreven dat we nu al voor de derde keer gebruik wilden maken van de uitzonderingsregel die het mogelijk maakt om 6 maanden als toerist in Peru te verblijven.

Nadat ze ons met een strenge blik vroeg wat wij eigenlijk in Peru deden, raadde ze ons dringend aan om toch maar eens bij onze organisatie achter een werkvisum aan te gaan…

Ondanks deze kleine tegenvaller –die onze reis dus enigszins overbodig maakte- hebben we nog een aantal dagen lekker kunnen ontspannen, wat toch ook een belangrijke doelstelling was.

Na de grens achter ons te hebben gelaten, zijn we doorgereisd naar Arequipa.

In deze prachtige stad hebben we een bezoek gebracht aan het sfeervolle en –binnen Peru althans- bekende klooster Santa Catalina.

Vervolgens maakten wij kennis met de Huacachina, een prachtige oase in de buurt van de kustplaats Ica.

Naast het bewonderen van deze prachtige plek, zijn we met een sandbuggy de woestijn ingetrokken om daar te sandboarden. Heel stoer natuurlijk, hoewel we voornamelijk vallend of op onze buik glijdend naar beneden zijn gestoven. Maar wát een uitzichten, fantastisch!

Inmiddels zijn we weer in Huancayo en zullen morgen weer aan de slag gaan in het Centrum. Thuis lag er een briefje op ons te wachten waarop te lezen stond dat ons water was afgesloten omdat we al twee maanden niet meer hadden betaald. Een beetje jammer, aangezien we er nog maar een kleine drie weken wonen. Maar na een kort gesprekje met de buren, bleek het probleem aan hun kant te liggen en al snel opgelost. Gelukkig maar.

Nieuwtjes

2009-08-12T20:27:00.005+02:00

Bezoek
De afgelopen weken hebben we bezoek gehad van onze ouders. Ze hebben eerst Huancayo bezocht. Vervolgens zijn ze op rondreis door Peru geweest. Voor hun ervaringen (schijnen wel positief te zijn) kunnen jullie contact met hen opnemen.

Inmiddels zijn ze weer terug in Huancayo. Morgen vertrekken we samen om hen, na een kort bezoekje aan de jungle in Lima op het vliegtuig te zetten. Daarna moeten wij de grens weer over (Ecuador of Chili) om ons verblijf weer met een halfjaar te kunnen verlengen. Hopelijk kunnen we er ook een paar echte vakantiedaagjes tussendoor plannen.

Verhuisd
In de tussentijd kregen wij ook de mededeling dat we op zoek konden gaan naar een nieuw huis. Dit bracht uiteraard ook weer wat stress met zich mee. Gelukkig is het in Peru mogelijk een huis zondag te bezichtigen, maandag het contract te tekenen en woensdag te verhuizen. Voor de verhuizing zelf konden we rekenen op de trouwe hulp van verhuisbedrijf Gebr. Van der Ploeg (voor al uw verhuizingen binnen, van èn naar Peru) en vrachtwagenverhuur Felipe en zn., waardoor dit ook vlekkeloos verliep.

Onze nieuwe woning is een appartement in een rustige wijk redelijk dichtbij het centrum van de stad. Zowel douche als wc zijn binnen, wassen kunnen we op het dak met uitzicht over de vallei.

Op en rond het werk
Gedurende diezelfde weken (tussen de bezoekjes en tijdens de verhuizing) hadden César en Amado vakantie. Wij zaten dus met z’n tweeën op het centrum. Het waren wel rustige weken. Veel mensen grijpen de vakantie aan om familie (vaak in Lima) te bezoeken. Positief punt is dat je tijdens zulke weken de jongeren zonder goede familiebanden even wat extra aandacht kunt geven. Maandag 10 Augustus zijn de scholen weer begonnen, en dit was ook direct aan de opkomst te merken.

Rondom Huancayo
Het is raar weer. Normaal gesproken hoort er in de wintermaanden (juni-augustus) geen tot weinig regen te vallen, de afgelopen maanden hebben we echter een aantal stevig verregende dagen meegemaakt. Er worden verschillende redenen voor gegeven. De Huaytapallana (nabijgelegen heilige berg) kan boos zijn, er is weer een El Niño op komst of je weet het gewoon nooit met het weer.

Het resulteerde vanochtend wel in witbesneeuwde bergen rondom Huancayo, iets wat hier eigenlijk nooit voorkomt. Is weer eens wat anders.

Pepe

2009-07-19T03:31:00.001+02:00

Een aantal maanden geleden kwam de 19-jarige Pepe* het Centrum binnen en legde ons meteen diezelfde dag zijn geschiedenis voor: Achtergelaten door zijn ouders kwam hij terecht in een weeshuis en werd geplaatst in een pleeggezin door wie hij naar eigen zeggen –met uitzondering van zijn pleegvader- niet werd geaccepteerd. Zijn pleegvader overleed echter na een aantal jaren door een verkeersongeval en Pepe ontvluchtte het huis. Hij zwierf een tijd op straat en had -op het moment dat hij het Centrum binnenkwam- nét een kamer gevonden waar hij kon en wilde leven.

Pepe verdween echter al snel weer en een aantal maanden hebben we niets meer van hem vernomen. Tot we verhuisden en Pepe opeens bij het nieuwe pand op de stoep stond. Aangenaam verrast over het feit dat we zijn naam nog kenden, leek hij zich onmiddellijk thuis te voelen in het Centrum en is sindsdien één van de ‘vaste klanten’.

Naarmate we Pepe wat langer kenden bleek het lastig te zijn een éénduidig beeld van zijn verleden en heden te krijgen. Pepe hechtte veel waarde aan zijn privacy en trok zich snel terug. Mede door zijn steeds weer wisselende stemmingen, soms kinderlijk gedrag en vaak impulsieve handelingen was het lastig een vertrouwensband met Pepe op te bouwen. Maar hij leek zijn weg te hebben gevonden en ging zijn eigen gang. Al met al een leuke en behulpzame jongen.

De continuïteit en relatieve rust binnen Centro2B (Pepe is vaak met steeds hetzelfde stripboek in een hoekje van het Centrum te vinden) lijken een positieve invloed op het contact tussen Pepe en de teamleden te hebben. Door hem verantwoordelijkheden binnen het Centrum aan te bieden en zo mogelijk directe positieve resultaten te bieden proberen we als team zijn binding met het Centrum verder te versterken. Van daaruit kan verder worden gewerkt aan het uitbouwen van een vertrouwensrelatie met Pepe waarin hij zichzelf kan zijn en eventuele moeilijkheden kan delen als hij daar behoefte aan heeft.

Pepe blijft regelmatig komen, ondanks zijn wisselende stemmingen. En wij accepteren hem. Mét zijn onrustige, trieste en bokkige buien. Tussen Pepe en de leden van het team vinden herhaaldelijk moment van persoonlijk contact plaats. Indirect en volgend, de enige vorm van persoonlijk contact die Pepe accepteert. Hij geeft aan hoe ver hij wil gaan en wij zullen hem hierin volgen. Want banden opbouwen doe je niet gemakkelijk als je grote verliezen hebt geleden. Bovendien heeft hij in zijn leven waarschijnlijk al genoeg grensoverschrijdend gedrag meegemaakt. Soms doe je minder om meer te kunnen bereiken.

*Pepe is een gefingeerde naam

Onrust

2009-07-04T18:50:00.004+02:00

Peru zou Peru niet zijn als er niet met de regelmaat van de klok gestaakt zou worden.

De ‘carretera central’ (weg van Lima naar Huancayo) wordt minstens één maal per jaar dichtgegooid (met stenen) door mijnwerkers in La Oroya. Een week geleden heeft die route nog 4 dagen dichtgezeten. Als je geen plannen hebt om naar Lima te gaan, merk je niet zo heel veel van de gevolgen. De kip wordt wat duurder, maar je hoort het vaak pas achteraf.

Na de gebeurtenissen in Bagua, een aantal weken geleden, ontstonden ook een aantal protestacties in Huancayo. Bij één van de universiteiten kwam het tot rellen met de politie. Typisch Peruaanse beelden hierbij: Een groep boze studenten op straat en de politie die ze uit de tent wil lokken en met stenen begint te gooien.

Afgelopen dinsdag was een dag van nationale staking. Dit lijkt een jaarlijks terugkerend ritueel te worden. Dit betekent dat alle scholen dicht zijn en er geen openbaar vervoer is.
Reden: Het voorkomen van de invoering van (strengere) verkeersregels oid…
Als je je vorig jaar op straat waagde kon je er op rekenen dat de agressie van de stakers zich op jou zou richten. ’s Ochtends zijn we dus maar thuisgebleven. Toen we ’s middags lopend naar het werk gingen, waren overal op straat mensen aan het volleyballen. Een rustig en lieflijk tafereeltje. Dat rustige tafereeltje kan overigens wel snel omslaan in een grimmige sfeer zodra er een auto voorbij komt. De sportievelingen zijn dan in staat om stenen te pakken en de chauffeur zo te laten merken dat het niet gepast is om die dag rond te rijden.

Volgens de berichten wordt er komende woensdag en donderdag nationaal gestaakt. De Peruaanse FNV heeft dit uitgeroepen. Als we de verhalen moeten geloven ligt dan alles stil. Iedereen die wat dan ook maar neigt naar het openen van zijn of haar winkeltje, loopt het risico mikpunt van opgekropte frustratie te worden. Wij hopen die dag met een aantal jongeren op straat te kunnen gaan voet- en volleyballen en wordt daar door de meesten al erg naar uitgekeken.

Zo heeft elk nadeel zijn voordeel. Ondertussen wachten we maar af wat komen gaat. Inmiddels weten we dat de verhalen hier vaak sterk zijn. De realiteit is dat echter ook maar al te vaak…

PS. In deze post hebben we een aantal foto’s geplaatst die zijn gemaakt tijdens Noches2B.
De nieuwste film ‘La montaña de la Vida’ is al weer klaar en zal ook weer Nederlands ondertiteld worden:

Psychologie van de koude grond

2009-06-16T19:53:00.003+02:00

Deze week hebben we als team van Centro2B een kleinschalige conferentie bezocht. Nouja, conferentie.. een gratis presentatie over het begeleiden van depressieve jongeren, georganiseerd door één van de universiteiten ter ere van hun zoveel jarig bestaan.

Erg interessant en vooral ook heerlijk om gewoon weer even te consumeren. En gelukkig werd allereerst uiteengezet dat er nogal wat verschillende gemoedstoestanden bestaan en een depressie bijvoorbeeld niet altijd een voorloper is van bipolaire stoornissen. Er bestaan hier nogal wat misverstanden over alles wat met geestelijke gezondheid te maken heeft.

Regelmatig hebben wij verbijsterd toegeluisterd als jongeren met schizofrenie (ook door collega’s) ‘loco’s’ oftewel ‘gekken’ werden genoemd, gedeprimeerde jongeren als suïcidaal en in onze ogen nogal doorsnee pubers als lijders aan zware bipolaire stemmingsstoornissen werden afgeschilderd.

Er wordt hier op z’n minst zeer luchtig omgesprongen met psychologische termen en negen van de tien keer overigens zeer ongepast. Want als je hier twee weken gedeprimeerd bent heb je volgens een groot aantal mensen al een klinische depressie.

Wij gaan dus maar eens op zoek naar een Spaanstalige DSM ("Amerikaans handboek voor diagnose en statistiek van psychische aandoeningen dat in de meeste landen als standaard in de psychiatrische diagnostiek dient”)

Ayacucho en afval

2009-06-03T16:25:00.007+02:00

Afgelopen week hadden we een weekje vakantie. Dit kwam erg goed uit. De laatste tijd waren we erg moe en ook weleens een beetje gaar van het werk. We moesten er gewoon even uit. Het nadeel van in Peru zijn is dat je moeilijk even een dagje naar familie of vrienden kunt gaan om even bij te komen en -kletsen. Als wij er tussenuit willen, moeten we er, ook vanwege de reisafstanden, meteen een ‘reisje’ van maken.

Wij gingen er dus een paar daagjes opuit. Een eindje ten zuiden van Huancayo ligt Ayacucho. De streek van metalen kruizen en keramieken kerkjes op de daken die de boze geesten buiten moeten houden.

In deze oude koloniale stad liggen de wortels van het Sendero Luminoso (Lichtend Pad). Het geweld heeft daar het hardst toegeslagen. Het Sendero is de laatste jaren voornamelijk overgestapt op drugshandel, maar pleegt af en toe nog aanslagen. Vooral op het leger, de politie en mijnbouwbedrijven. Mede om deze reden werd ons afgeraden om ’s nachts die kant op te reizen. Dit was niet de enige reden. De route naar Ayacucho (300 km in dik 8 uur) loopt grotendeels door een vallei met rivier. Een prachtig slingerweggetje, dat zich regelmatig op enkele honderden meters boven de het water en langs een steile rand bevindt. De weg is onverhard en niet zelden zit er slechts zo’n 10 centimeter tussen rots dan wel ravijn en bus in. Op een paar stukken was de weg enigszins weggeslagen. Dan ‘hang’ je dus letterlijk met je busje boven het ravijn. De tweede reden voor onze keuze om overdag te reizen was dus het uitzicht…

De reis bleek inderdaad prachtig. Ayacucho zelf ook. Het ligt wat lager dan Huancayo (2700 meter) en heeft daardoor een zacht klimaat. In Ayacucho zijn een aantal Nederlanders met verschillende projecten aan het werk. Zoals al eerder genoemd heeft het terrorisme hier het hardst toegeslagen, wat ook te merken schijnt te zijn aan de mensen en hun trauma’s. Iets waar wij in Huancayo overigens ook regelmatig mee in contact komen.

We hebben één van de projecten genaamd 'los Gorriones' (de mussen) bezocht. Een opvanghuis voor kinderen die door hun ouders in de steek gelaten zijn of niet konden worden opgevoed. Juan Carlos (de geadopteerde jongste zoon van Rik en Trijnie) heeft hier een aantal jaren gewoond. Mooi en inspirerend om weer even te zien hoe mensen in andere steden ook dagelijks in de weer zijn om hun medemens hier meer uitzicht in het leven te bieden.

Op de terugreis viel ons weer eens de enorme hoeveelheid afval op. Peru bezit namelijk niet heel veel afvalbakken en Peruanen zijn dan ook meer gewend de straat/rivier/(vul maar in) te gebruiken als vuilnisbelt. Dit zorgt voor enorme hopen afval, vooral langs wegen en rivieren. Het lijkt erop dat de introductie van kunststoffen geen zegen voor Peru is geweest. De meeste Peruanen gaan er namelijk mee om alsof het biologisch afbreekbaar zou zijn. Daarnaast is het overigens nog maar de vraag wat voor zin het heeft je afval te verzamelen. Zeker in de kleine dorpjes wordt het afval waarschijnlijk toch nooit opgehaald.

-Toen wij aan de rand van de stad vroegen waar we ons afval konden laten, werden we naar deze overigens nog vrij schone rivier verwezen-
We hebben weleens aan jongeren in het centrum gevraagd waar die 'afvalhouding' toch vandaan komt. Veel verder dan: "het is een gewoonte" komen ze niet. De scholen ‘doen hun best’. Van jongs af aan worden kinderen hier bedolven onder moraliserende spreuken over onder andere afval en milieu. Maar ja, misschien herinnert u zich één van onze laatste weblogs tijdens de reis (klik hier om meer te lezen over onze eerdere werkervaringen binnen Huancayo). Vijf minuten nadat een pretentieus milieuproject was afgesloten vroeg de leraar/coördinator van het project aan de kinderen of ze even wat bouwafval voor hem in de rivier wilden gooien…

Tussen woord en daad, theorie en praktijk gaapt hier regelmatig een grote kloof. Niet voor niets is één van de (opvallende) doelstellingen van Centro2B dat we willen doen wat we zeggen. Dat is voor veel jongeren, maar ook medewerkers, een hele openbaring.

Nederlands promotiefilmpje

2009-05-13T18:38:00.003+02:00

We hebben het filmpje even ondertiteld en een klein beetje aangepast. Op deze manier is hij (volgens ons) geschikt om in Nederland als promotiefilmpje van Centro2B te functioneren.

Promotiefilmpje Centro2B

2009-05-08T20:22:00.006+02:00

We hebben net een filmpje gemaakt waarop verschillende activiteiten die in het centrum worden ondernomen naar voren komen:

Er volgt nog een versie met commentaar.

In de spotlights

2009-05-03T18:17:00.004+02:00

Zo’n tweeënhalve geleden kwamen er drie kerels uit Lima het Centrum binnenwandelen. Dat ze het respect van ‘onze jongens’ hadden, was onmiddellijk merkbaar. Waarom precies, werd duidelijk toen bleek dat de drie van plan waren een breakdance-battle te organiseren waarbij de winnaar van Huancayo niet alleen de eer, maar ook een plaatsje in de finale van Lima zou krijgen.

Een krappe week later was het zover: Zo’n twintig gespannen jongens –waarvan overigens slechts 8 officiële deelnemers- sprongen, draaiden en vlogen door het lokaal. De muziek en breakdance trokken al snel de aandacht van langs slenterend publiek dat binnen de kortste keren ook bijdroeg aan een leuke sfeer.

Wat ons betreft was het de dag van Juan (zie onze 6e nieuwsbrief). Hij was hélemaal in zijn element: toonde lef, liep rond met een big smile en werd schreeuwend toegejuicht en aangemoedigd door de toeschouwers die absoluut te spreken waren over het zelfvertrouwen dat hij aan alle kanten uitstraalde. De jongen die een aantal maanden geleden vaak teruggetrokken in een hoekje gevonden kon worden, nooit vrijuit lachte en zich achter zijn haar en pet verschool..

De drie Limeños van respectievelijk 21, 24 en ‘ergens in de 30’ jaar hebben zich behalve tijdens de ‘eliminatorias’ ook in de voorafgaande week prima vermaakt. Met een krap budget voor slechts drie dagen en een verblijf van ruim 2 weken, waren zij echter genoodzaakt elke dag een aantal uren op straat door te brengen met het zogenaamde ‘hacer semaforos’. Oftewel, het vertonen van kunstjes aan automobilisten die stilstaan voor een stoplicht in de hoop daar wat geld voor terug te krijgen. Een redelijk effectieve manier om je kostje te verdienen die door wel meer jongens van het Centro2B wordt toegepast.

Maar ook zeker een flink aantal uren per dag, waren zij in Centro2B te vinden waar zij de koppen thee en aandacht gretig in zich opzogen. Het blijft toch bijzonder om zo’n ‘stoere breakdance-boy uit Lima’ te horen vertellen over de ervaringen die hij heeft opgedaan in de sandalenfabriek waar hij van zijn tiende tot zijn twintigste 18 uur per dag heeft gewerkt. Een twintiger teruggetrokken op een barkruk te zien zitten met een capuchon diep over zijn hoofd getrokken. Hem langzamerhand contact te zien maken met één van de jongens van het Centrum die een vaak al even deprimerende uitstraling heeft. Ze samen gitaar te zien spelen. Uren lang.
En een dertiger die het respect van alle breakdancers uit Peru verdiend schijnt te hebben, een tekening met kleurpotlood te zien maken van zijn lievelings‘move’ uit de breakdancewereld.
Bij hun afscheid wees hij ons nog even op zijn tekening die vol trots op het prikbord was geprikt: “Niet vergeten hè?!”

Het evenement heeft de jongeren en het team van Centro2B op het idee gebracht om voortaan elke maand één specifiek onderdeel van het Centrum (en daarmee een bepaalde groep jongeren) op de voorgrond te zetten.
Zo zullen eind deze maand alle Centro2B-ogen op Capoeira zijn gericht, hopen we onder andere een aantal keren per jaar een concert te organiseren (waarbij gespeeld en bijvoorbeeld ook ge-dj’d kan worden door de jongens die hier mee bezig zijn) en de Arte-werkstukken wat regelmatiger te exposeren.

Eind juni is de Noche2B (Culturele Avond met eigengemaakte film, live muziek en uitvoeringen van alle workshops van het centrum) weer aan de beurt. Het script voor de film is bijna afgerond en de opnames gaan deze maand van start. We zijn weer erg benieuwd naar het resultaat.

Aan de Nederlandse ondertiteling van de vorige film ‘Entre Amigos’ wordt overigens nog hard gewerkt. Zodra deze klus is geklaard, zal de film op YouTube verschijnen.

PS. In de recent uitgekomen documentaire ‘El Olvido’ (De vergetelheid) van Heddy Honigmann wordt een goed beeld geschetst van de dagelijkse realiteit in Peru, waarin ook het verschijnsel ‘hacer semaforos’ herhaaldelijk naar voren komt. Een echte aanrader, voor wie geïnteresseerd is in het échte Peru.

Op naar de bergen

2009-04-21T18:32:00.004+02:00

Vlak buiten Huancayo, op een half uurtje wandelen, beginnen de bergen. Die steken enkele honderden meters boven de stad uit. Dat je hier prachtige uitzichten hebt hoeven we daar dan natuurlijk niet bij te vertellen.

Zaterdag 18 april hadden we een ‘paseo’ gepland. We zouden met een groep jongeren de bergen ingaan en daar de hele dag doorbrengen.
De weken voorafgaand aan de desbetreffende zaterdag was het nog spannend of we het droog zouden houden. Normaal gesproken is het namelijk al vanaf maart droog en zonnig. Door de klimaatverandering is de natuur de afgelopen jaren echter behoorlijk van slag. De regenperiode valt later en houdt langer aan. In de droge periode is het vaak juist kouder, wat voor mislukte oogsten en sterfte door kou (vooral in de hoger gelegen dorpjes) leidt.

Door het vroege tijdstip (5.00 uur) verschenen er niet zo veel jongeren aan de start. Gelukkig is een groep van 8 ook genoeg om een leuke dag te hebben.

Gelukkig was het weer goed. De dag begon met veel zon, wat ervoor zorgt dat je snel opwarmt. Het leuke van Huancayo is dat je al heel snel een mooi overzicht over de stad hebt. Na een half uurtje ben je vanuit het centrum al in de uitlopers van de bergen. Hoe hoger je vervolgens komt hoe meer je ziet. Onderweg passeer je beekjes, watervallen, bossen en zompige graslanden.
Na een paar uur ben je dan op de eerste echte top. Je zit dan op 4200 meter hoogte, 1000 meter boven de stad. Gelukkig was toen de zon weg, anders kom je gegrild weer beneden.

Wij waren onderweg niet de enigen met ademhalingsproblemen. Eén jongen, een Limeňo die regelmatig in Huancayo is en dan praktisch in Centro2B woont, was net woensdag uit Lima aangekomen. De laatste paar honderd meter ging hij letterlijk voetje voor voetje. Dit tot onbegrip van de Huancainos, die niet begrijpen dat te weinig lucht echt een serieus probleem kan zijn. Gelukkig waren zij aan het eind van de dag ook volledig uitgeput.

Elke paar maanden produceren we met de jongeren een film. Deze behandelt thema’s die in het leven van de jongeren een rol spelen. De paseo werd handig ingezet om wat opnamen voor onze volgende film te maken. Daar moet namelijk een scene in voorkomen waarin iemand (zonder arm) met behulp van een vriend de berg opgaat en onderweg de nodige levenslessen krijgt. Genoeg mogelijkheden om mooie beelden te schieten.

Om 5 uur waren we terug in het centrum, waar één van de jongens soep voor iedereen maakte. Volledig afgepeigerd zaten we daar, met onze voeten in heet water met versgeplukte eucalyptusbladeren na te dromen. Weinigen hadden hun eigen stad ooit van zo hoog gezien. Een onvergetelijke ervaring.

Mooi werk

2009-04-03T23:15:00.005+02:00

Angel (zie vorige webpost) blijft komen.

Een tijdje geleden keken we binnen Centro2B (zoals inmiddels elke 14 dagen gewoonlijk is) een film met de jongeren. ‘Peaceful Warrior’ dit keer. Een nogal filosofisch stukje werk waarin een fanatieke sporter de hoofdrol speelt. Een prima uitgangspunt voor de meeste jongeren van het centrum, die helemaal opgaan in hun breakdance of capoeira.

Het was doodstil die avond. Slechts af en toe hoorde je gefluister als “Dat heb ik ook meegemaakt” en “Dat denk ik ook altijd”.
Met name Angel was erg onder de indruk.
De worsteling van de hoofdpersoon met zijn trots, een crisismoment waarop gespeeld wordt met het idee zelfmoord te plegen, het streven naar een focus op het heden in plaats van je steeds maar weer zorgen te maken over het verleden of de toekomst, de gedachte dat je eindelijk gelukkig kunt zijn, áls je maar…

De film bleek goed aan te slaan en een opening te hebben gecreëerd voor het praten over bovenstaande worstelingen. Angel besloot deze gelegenheid –overigens net als zijn tot dan toe al even gesloten vriend- aan te grijpen. Tegen zijn gewoonte in nam hij een aantal dagen later mijn uitnodiging aan om samen een kop thee te drinken. Nog nooit heeft Angel binnen het centrum zó lang stil gezeten en open over zichzelf gepraat. Over dat hij zich vaak alleen voelt en eigenlijk graag heel belangrijk wil zijn. Over dat hij van zichzelf weet dat hij jaloers en opvliegend is en altijd meteen wil krijgen wat hij wil.

Ook bij de gespreksavond die een week later volgde, was Angel –die zich tot nu toe liever niet met dat soort zaken bemoeide- aanwezig. Elke donderdagavond kijken we een film, of bespreken we het thema van de film die we de vorige week hebben bekeken. We splitsen de groep op en settelen ons met koffie, thee en koekjes ergens in het gebouw. Opnieuw gaf Angel zich bloot. De signalen die hij tijdens het gesprek afgaf waren heftig. We maakten ons zorgen omdat hij zich halverwege de avond toch nog letterlijk terugtrok door eerder naar huis te gaan, terwijl hij bij zijn afscheid nog snel even fluisterde dat hij al jaren met zichzelf worstelt en niet meer echt lijkt te geloven in verbetering.

Gelukkig zagen we hem aan het eind van de volgende dag weer verschijnen en bleek hij opnieuw open te staan voor contact. Meer dan de afgelopen maanden ooit het geval is geweest.

Als kroon op deze toch wel heftige twee weken ontstond er afgelopen zaterdagavond met een aantal jongens van het centrum, spontaan een groepsgesprek over liefdesrelaties. In verband met Earth Hour (www.earthhour.org) zaten we bij kaarslicht, wat een gunstige bijdrage aan de sfeer leverde. Gretig werd er geluisterd en gaandeweg –soms zelfs wat giechelig- gevraagd. Al die kerels die zijn opgegroeid in de machocultuur die hier heerst, die jongens die zijn opgegroeid in gebroken gezinnen, die het ene na het andere vriendinnetje verslijten, schreeuwen om antwoorden op de duizenden vragen die ze eigenlijk hebben. Ze hebben géén idee. Ze zijn nooit verder gekomen dan “Ik zorg er wel voor dat ik genoeg vrouwen om me heen heb en ik niets in het huis hoef te doen.” Want mannen práten niet over gevoelens en relaties.

Maar wát een vragen, en wát een opluchting als het hoge woord er uit is. Want hoe weet je nou eigenlijk of er wel een ware vrouw voor jou is? En hoe weet je eigenlijk wie dat is?

Nog steeds plukken de jongens -en wij daarmee als team- de vruchten van deze avonden. Want wat ís het fantastisch als je die ene jongen die zó met zichzelf worstelt en niemand toe heeft willen laten, voor het eerst twijfelachtig advies hoort vragen!

Eigenlijk hebben we nog véél meer te vertellen. Over alle ontwikkelingen die hier gaande zijn. De momenten van zorg, de momenten van (stil) enthousiasme, de momenten van trots..

Want we zijn zó trots op de jongeren die hier komen! Ze doen zó hard hun best! En wij genieten ervan om naast ze te kunnen staan en getuigen te mogen zijn van de kleine en grote veranderingen die zij in hun leven aanbrengen. Om de waarde van hun leven in te leren zien en het zinvol in te zetten. En om zo de macht van de vele destructieve patronen te verbreken, die van generatie op generatie zijn doorgegeven.

Angel

2009-03-20T19:06:00.004+01:00

Angel*, een rusteloze maar hartelijke jongen. Klein van stuk voor zijn 18 jaar, maar er valt niet mee te spotten. Als je hem pakt, pakt hij jou. Die houding heeft hem al diverse keren een beroving of vechtpartij opgeleverd.

Achter dit stevige masker, dat opgaat zodra hij de straat betreedt, gaat een wereld van emoties schuil. Angel wordt vaak heen en weer geslingerd tussen perioden van depressiviteit waarin hij stil voor zich uitstaart of zijn hart uitstort en met tranen in zijn ogen verteld hoe diep zijn verdriet gaat en tijden waarin hij het centrum energiek in en uit wandelt.

Dat komen en gaan is kenmerkend voor hem. Er zijn momenten waarop Angel 5 keer per dag het centrum binnenkomt, je hartstochtelijk begroet en 3 minuten later weer vertrekt met een al even emotioneel gebaar.

Angel komt uit de selva. Dit tropische regenwoud dat het grootste deel van Peru bedekt, is zijn thuis. Hij woont echter al tijden in Huancayo. In eerste instantie met zijn moeder en jongere zus, maar sinds een aantal maanden heeft hij een eigen kamertje. Hij vindt het er naar eigen zeggen vreselijk en lijkt er ook maar weinig tijd in door te brengen.

Wat hij dan wel uitvoert overdag, is ons meestal onbekend. Soms is hij opeens 3 weken spoorloos verdwenen en blijkt naar een stad aan de kust te zijn gegaan. Soms neemt hij zwaarmoedig afscheid om voor 3 maanden in de selva te gaan werken, maar zien we hem na een week of 2 alweer verschijnen zonder dat hij ooit heeft gewerkt.

In de meeste gevallen lijkt hij de aandacht die we hem geven na een half uur alweer te zijn vergeten, maar toch is er iets dat hem naar het centrum blijft trekken. Soms komt hij een tijdje breakdancen met zijn vrienden. Soms komt hij aan het eind van de avond, wankelend van de alcohol, nog even kijken hoe het (met ons) gaat. En soms komt hij gewoon even zitten en sukkelt een beetje in slaap.

Deze jongen, zo hard op zoek naar rust, heeft het nog niet gevonden. Vragen worden altijd tactisch (of wat minder tactisch) afgeweerd en als hij er belabberd uitziet is hij "gewoon moe". Als team staan we dus maar gewoon voor hem klaar. Soms met een kop thee, of met een lift naar huis waardoor hij even exclusieve aandacht ontvangt. En hij weet het.

*Angel is een gefingeerde naam

Dagelijkse realiteit

2009-03-06T22:20:00.006+01:00

Al wandelend door onze buurt, beseften we onlangs: Wat zijn we snel gewend geraakt aan het straatbeeld. Aan de typisch Peruaanse dingen die we hier dagelijks tegenkomen. Tijdens onze reis door Zuid Amerika –al weer twee jaar geleden- hadden we de tijd en gelegenheid hier vaker bij stil te staan. Nu zijn we druk. We werken en worden overspoeld door alles wat daarbij komt kijken.

Maar het is zonde om niet gewoon even te vertellen over de schijven ananas en meloen die je hier op de hoek van de straat voor slechts een paar centen kunt kopen. Of over de talloze huizen met gaten in de muren en ijzeren staven uit het dak die nooit zullen worden afgebouwd.

Het valt ons inmiddels niet eens meer op dat het hier stikt van de honden, die soms –net als in een tekenfilm- in de vreemdste combinaties door de stad struinen. En als het hier weer eens hard heeft geregend, stroomt het centrum gewoon vol modder. Want dat krijg je in een vallei. Met name nu we midden in de regentijd zitten, lopen ook hier veel mensen rond met griepverschijnselen. ‘Gripe’ is het overigens al snel. En zodra er iets in die trant wordt bespeurd rent men naar de dokter voor een spuit. In het bijzonder met antibiotica, maar eigenlijk alle medische zaken, wordt hier zeer lichtzinnig omgesprongen. Wellicht dat dat –naast de slechte mondhygiëne- voor zoveel bruine tanden en met metaal gevulde monden zorgt.

Gemiddeld één keer per week gaan we naar Real Plaza, hét winkelcentrum van Huancayo dat onlangs pal naast de grootste markt van de stad geopend is.

De bizarre combinatie van deze totaal verschillende werelden wordt samengeperst op de roltrap: Zelfs na een maand of 4 blijft zich daar elke dag een kleine opstopping vormen door groepjes mensen die vol verbazing naar het kunststukje blijven staren, van de zenuwen vergeten door te lopen of gewoon te angstig zijn om de stap te wagen.

Ook typisch binnen ditzelfde winkelcentrum is de grote kledingzaak ‘Topitop’ die zich kenmerkt door winkelende vrouwen op enkele meters afstand te laten achtervolgen door het personeel. Een klein experiment wees uit dat dit wordt volgehouden tot in het belachelijke: Rondjes draaien, heen- en weer lopen of stilstaan, het baat allemaal niets, het meisje houdt stand. Een goede oefening voor de zenuwen van met name de gemiddelde gringo op zoek naar wat ontspanning. Want uiteraard wordt deze actie tot in het extreme uitgevoerd bij de altijd interessante buitenlanders.

In het winkelcentrum halen we altijd een flink aantal flessen mineraalwater. Want afgezien van onze voorkeur voor thee zonder chloorsmaak, merken we dat we in de praktijk toch nooit toekomen aan het verplichte 15 minuten koken van kraanwater. We hebben overigens regelmatig te maken met een geheel ontbreken ervan. Onze (koude) douche heeft het wekenlang niet gedaan zodat we in onze wastobbe onze hygiëne een beetje bij probeerden te houden. En elke dag tegen (het einde van) de ochtend weigeren onze kraantjes, maar met geluk hebben we ergens in de middag wel weer beschikking over water.

Meestal eten we tussen de middag thuis, maar soms is het wel zo gemakkelijk en snel om naar één van de vele goedkope restaurantjes te gaan. Opvallend genoeg zijn hier veel chinezen, maar als je op je portemonnee moet letten kun je beter voor nog geen euro een normale driegangen-maaltijd bestellen. Dit betekent in de meeste gevallen overigens wel dat je daarbij rekening moeten houden met een kippenklauw in je soep. “Geen probleem” volgens collega Amado “zolang je maar gewoon doet alsof het een hand is. Dan weet je precies hoe je ‘em het beste kunt eten en wat de lekkerste stukjes zijn.” (..)

Ketchup wordt vrijwel altijd aangelengd met water en de mayonaise is vaak -samen met de patatjes- één van de belangrijkste redenen voor vage (of minder vage) buikklachten achteraf. De menukaarten zijn nogal eens overgenomen van andere restaurants en de uithangborden gewoon op de tweedehands markt gekocht. Dit betekent dat er in zo’n 80% van de gevallen in het geheel niet aanwezig is wat volgens de borden wordt aangeboden.

Dat de meeste mensen hun reclamemateriaal op de tweedehands markt halen ontdekten wij onlangs. Wij waren hier op zoek naar een wc-bril voor het centrum. Want ook dát verkopen ze daar. Netjes verpakt in plastic overigens.. Ook zagen we daar horden mensen die met hun leeggegooide vuilniszak de kost probeerden te verdienen. Lege cassettebandhoesjes, kapot speelgoed, een linkerschoen, verroest gereedschap: “Alles (zo goed als) nieuw!”

Want ja, wat moet je als je wilt overleven..? Je gaat bijvoorbeeld schapen hoeden, lege flesjes verzamelen, snoep of wc-papier op straat verkopen, op de markt zitten met je bak kikkers en deze ter plekke leegpersen wanneer één van je klanten van een bepaalde lichamelijk klacht af wil, de stoep aanvegen of met nog 5 collega’s op wacht staan in een supermarktje van nog geen 150 m2.

En dan heb je natuurlijk nog de bejaarden die iedere dag op een stuk karton zitten te bedelen, de schoenpoetsers en snoepverkopers van nog geen 10 jaar oud en de vele, vele dronken mannen die soms –met geluk- voor de zoveelste keer door hun vrouw en kinderen naar huis worden gesleept.
Ook dat is Peru..

Verantwoordelijkheden

2009-02-20T20:35:00.003+01:00

Zoals al eerder genoemd komen er sinds de verhuizing opeens veel 12/13 en 14-jarige tieners. Voor onze ‘vaste groep’ -veelal tussen de 17 en 22- was en is dat even wennen. Ook voor ons als team trouwens. De jongsten vragen soms behoorlijk veel aandacht, zijn over het algemeen wat speelser en vinden die oudere jongens toch wel heel erg stoer..

Met bovenstaande in ons achterhoofd en als concrete aanleiding een bezoekje van een (dronken) vader die zijn 12-jarige zoontje de toegang tot ons centrum heeft ontzegd (“Want alle jongeren die breakdancen, vlechtjes in hun haar hebben of hoe dan ook anders zijn, zijn nou eenmaal drugsgebruikers.”) besloten we eens met de 18+ ers over deze situatie te gaan praten. Wat betekent het centrum eigenlijk voor hen? Wat kan het centrum voor jongere tieners betekenen? En vooral ook: Wat kan hun rol daarin zijn?

De uitnodiging werd met enige argwaan bekeken. Wat zouden we van ze moeten? De betreffende avond schoof er een tiental jongeren -enigszins nerveus- aan de tafel die vol koffie, thee en koekjes voor ze klaarstond. Ongeveer de helft van de genodigden was komen opdagen, een ruime opkomst voor een Peruaanse jongerenactiviteit. We vertelden ze kort wat het idee achter het centrum is, waarom we hen dit aanbieden en waarom zij zo belangrijk zijn.

De vragen die ook volgden vielen ze gelukkig mee. In het gesprek kwam (opnieuw) naar voren dat het centrum voor veel van de jongeren hun tweede of eerste thuis is, dat ze de betrokkenen als familie zien, en dat je hier talenten kunt ontwikkelen waarvan je soms niet eens wist dat je ze had. De sfeer was uitstekend. De jongeren namen het gesprek erg serieus en dachten goed mee. Ze waren ook merkbaar trots dat we hen er als grote broers hadden uitgepikt. Ook konden ze naar eigen zeggen wel wat aan het centrum bijdragen: Promotie, helpen met huiswerk, het organiseren van activiteiten, lesgeven, theater, ontwerpen..
Wat daarnaast erg belangrijk voor hen bleek te zijn, is dat ze door middel van het centrum kunnen laten zien dat hun hobby’s (breakdance, graffiti) niet iets voor het uitschot van Huancayo is, maar dat je het ook gewoon kunt bekijken als moderne kunstuitingen.

Eén jongen –laten we hem Marco noemen- kon echt niets bedenken. Híj kon toch geen (goed) voorbeeld zijn voor zijn jongere medemens? Toen wij hem wezen op de enorme omwenteling die hij zelf de afgelopen tijd heeft doorgemaakt, begon hem wel wat te dagen. Marco liep altijd rond met een ‘nobody f*s with me’-air. Hij was stoer, cool en hoefde zich van niets en niemand wat aan te trekken. Een week nadat zijn opa -bij wie hij in huis woonde- overleed, zagen we een foto van hem bij de kist. Kin vooruit, handen in de typische rappershouding, hèt gebaar van hem en zijn vrienden. Emoties waren niet aan hem besteed. Hij was rapper, zou meerdere vrouwen tegelijk bezighouden en gebruikte iedere drug die voorhanden was.

Een aantal maanden geleden kwamen er al wat scheurtjes in zijn image. Hij houdt enorm van tekenen, liet in zijn raps duidelijk wat merken over zijn innerlijke wereld en durfde via die wegen weleens wat over zichzelf te laten zien. De laatste weken is hij hard aan het studeren, juíst binnen het centrum, om straks bij de universiteit toegelaten te kunnen worden. In het altijd chaotische centrum is hij momenteel een baken van rust, stil gebogen over zijn wiskundeopgaven. Gelukkig ook gewoon lekker afgewisseld met het oefenen van zijn nieuwste raps: muziekje op de computer, koptelefoon op en gáán.

Het gesprek over verantwoordelijkheden heeft juist Marco merkbaar geraakt, zoals dat twee dagen later al bleek. Eén van de andere jongeren kwam (niet voor het eerst) stomdronken het centrum binnen aan het eind van de avond. Wij praatten wat met hem, hij dommelde wat in, nauwelijks benul hebbend van wie en waar hij was. Ons nieuwe voorbeeld Marco bleef continu bij hem in de buurt, hield hem in de gaten en begon -even kijkend of wij het wel zagen- aan het eind van de avond de troep op te ruimen. Misschien wel voor het eerst in zijn leven merkbaar trots op wat hij kan en wie hij is.

Het gesprek paste ook goed binnen de richting die we sinds enkele weken ingeslagen zijn. ‘Het centrum is van jou, pas er goed op.’ Dit motto krijgt wel heel duidelijk handen en voeten als op zaterdag –in wisseldienst- twee jongeren het centrum schoonmaken. Uiteraard niet ieders favoriete klusje, maar toch doet het grootste deel echt zijn best. Al was het alleen maar voor de kop thee met chocola die ze er mee kunnen verdienen. Zelfs de wc -we hoeven de foto’s niet opnieuw te laten zien- krijgt een grondige beurt. Het is hún centrum. Zij krijgen hier een kans en daar zijn ze trots op. Anderen hebben dat ook verdiend.

Luis

2009-02-06T20:11:00.002+01:00

De bijna 14-jarige Luis* kwam eind november voor het eerst eens een kijkje in het centrum nemen. Zijn oudere broer en zus kwamen hier al een tijdje, maar nu werd hij toch ook nieuwsgierig.

Een jongen met een heftig verleden. Hij mist een sterke vaderfiguur en dit is aan hem te merken. Hij wil er altijd graag ‘bijhoren’, vooral bij de oudere jongens, en doet er alles aan om dit te kunnen bereiken.
Luis was één van de jongste jongens die in het centrum rondhing. Het was lastig voor hem om er tussen te komen. De andere jongens haken namelijk nog wel eens af vanwege zijn wat vroegkinderlijk gedrag. Hij heeft veel behoefte aan lichamelijk contact en er worden nogal eens wat stoeipartijtjes uitgevoerd. Hij zet graag de regels naar zijn hand en trekt zich gemakkelijk en snel terug.

Sinds de verhuizing van het centrum komt Luis praktisch elke dag. Grotendeels vanwege het drumstel dat nu voor ieders gebruik klaarstaat. Hij vindt het heerlijk om daarop zijn kunsten te vertonen en kijkt altijd stiekem even of hij publiek heeft. Een complimentje hier en daar doet hem zichtbaar goed, al lijkt hij het wel lastig te vinden deze te accepteren. Zich binden aan een workshop doet hij liever niet. Hij loopt vaak wat in het centrum rond. Zijn armen langs zijn lijf, zijn hoofd enigszins gebogen en een beetje naar binnen gekeerd.

Sinds een aantal weken trekt het centrum meer en meer jonge tieners van een jaar of 12/13. Luis is opeens niet meer de jongste en geniet volop van zijn nieuwe positie. De nieuwelingen scharen zich al snel rond Luis en hij leert ze met veel plezier wat truckjes op drumstel of gitaar. Zodra de jongste aanwinsten het centrum binnenkomen, vragen ze vol enthousiasme of Luis er is om een spelletje kaart of Monopoly met ze te spelen. Luis leeft helemaal op, je ziet zijn lichaamshouding letterlijk veranderen en hem steviger in zijn schoenen staan. Schouders naar achter en hoofd omhoog.

Voor het team van het centrum blijft het een jongen die veel structuur en duidelijkheid nodig heeft. En als de jongsten er niet zijn, mag hij zelf altijd weer even in het middelpunt van onze aandacht staan. De combinatie van aandacht ontvangen en het nu ook kunnen geven, doet hem merkbaar goed.

*Luis is een gefingeerde naam

Toestanden

2009-01-23T19:51:00.005+01:00

We zitten inmiddels drie weken in het nieuwe lokaal. De oude garde heeft onze plek weer gevonden en dagelijks komen er jongeren voor de eerste keer binnen. Deze vooral 12- tot 15-jarige pubers blijven vervolgens ook redelijk goed plakken en lijken zich over het algemeen prima op hun plek te voelen in het centrum. Er komen vrij veel jongeren af op de workshops die we bieden.

De vrije ruimte wordt intensief gebruikt. Boeken worden gelezen, spelletjes gespeeld en er wordt gewoon gesocialised. Een duidelijke verbetering ten opzichte van het oude lokaal, waar dit (tegelijkertijd) eigenlijk niet mogelijk was.

Het lokaal zelf is nog niet helemaal wat het zou moeten zijn.
Om meer geld te kunnen beuren heeft de eigenaresse het lokaal, voor onze komst, namelijk opgesplitst in twee apart te huren lokalen. Wij hebben het grootste deel. Naast ons, gescheiden door een triplex plaatje, zit een restaurant. Men kan zich indenken dat die niet altijd vrolijk meedansen op onze muziek. Overigens is de relatie met hen nog vrij goed. Dat moge een wonder heten omdat bij de splitsing van het lokaal de bediening van de verlichting niet is meegesplitst. Oftewel, wij moeten dagelijks bij het restaurant naar binnen om de verlichting aan dan wel uit te doen. Willen we dat anders, dan zullen we dat zelf moeten oplossen.

Het enige water komt uit een kraantje bij de wc. Eén van de beloften was dat deze bij aankomst gerepareerd zou zijn. Dit was uiteraard niet het geval, maar gelukkig kon het op de dag van verhuizing zelf nog worden geregeld. De loodgieter die hiervoor werd ingehuurd mochten we overigens niet huren als we belangrijke dingen gingen aanleggen, vooral als dat enige connectie had met de watervoorziening van de eigenaresse. Hij is namelijk goedkoop, maar bedient zich van de Peruaanse slag. De oplettende lezer weet al wat dit betekent: ‘na mij de zondvloed’. Dit laatste blijft overigens vaak uit, omdat het, àls we al water hebben, van de kuren van de kraan afhangt of hij überhaupt open wil.
Willen we het water, dat we met kleine flesjes over moeten brengen in de waterkoker, aan de kook brengen moeten we oppassen niet het verkeerde stopcontact te gebruiken. Niet alle verbindingen zijn namelijk berekend op die stroomafname.

Dit laatste is niet de enige oorzaak van onze regelmatige stroomstoringen. We zitten momenteel in de regentijd. Dit betekent bijna elke middag regen en stevige wind. Nu zou dat laatste niet zo’n probleem zijn als de Peruaanse electriciteitsmaatschappij er niet de volgende aanlegstructuren op na zou houden.

Niemand weet welke precies waar voor dient. Zeker is wel dat bij harde wind ergens een ongewenst contact wordt gelegd, waardoor onze stroomtoevoer een hoog knipperlichtgehalte krijgt.

We zijn overigens wel heel blij uit het oude lokaal weg te zijn. De eigenaar (pasbekeerd christen) heeft in al zijn wijsheid besloten een tijdlang illegaal stroom af te tappen. Op zich is dit (hier) niet zo’n probleem. Echter, men is hier achter gekomen. Meneer heeft vervolgens besloten zijn eigen boete door te berekenen aan de huurders. Diegenen die weigerden te betalen werden vervolgens doodleuk ‘afgeknipt’. Gevolg is bijvoorbeeld dat Valentino, een van onze jongeren die daar net drie maanden een eigen ontwerpbureautje runde, ineens zonder werk zit. Daarnaast is hij net twee weken geleden zijn huis uitgezet vanwege zijn op komst zijnde baby. Dit laatste zorgt er weer voor dat zijn vriendin vanaf februari ook niet meer kan werken. Zo denk je het vrij goed voor elkaar te hebben, zo zit je beiden zonder werk met een baby op komst. Gelukkig is Valentino niet van het bij-de-pakken-neerzitten en is hij druk op zoek naar nieuwe mogelijkheden. In de tussentijd geeft hij regelmatig Breakdance- en Danza Moderna-lessen in het jongerencentrum.

Een prima contractje dat we al sinds enkele maanden hebben: wij een leuke, jonge Peruaanse ‘medewerker’ die van aanpakken (!) weet en hij enige zekerheid wat betreft zijn inkomsten, een baantje waar hij ook echt van kan genieten en een leuke aanvulling op zijn CV.

Twee weken noordkust

2009-01-03T19:28:00.004+01:00

Aan het eind van een frisse avond in december, vertrokken wij inmiddels al voor de zoveelste keer naar Lima om onze vakantie aan de noordkust van Peru te starten. Op de ochtend van aankomst hebben wij ons kunnen laven aan een heerlijke kop échte koffie van de Starbucks, die de 7 uur durende busrit wel waard was.

Aan het eind van ons dagje Lima vertrok onze bus naar Tumbes, een stadje in het uiterste noorden van het kustgebied van Peru. Gelukkig waren er nog wat ‘luxeplekken’vrij, want de reis nam zo’n 22 uur in beslag.

Eenmaal in Tumbes konden we pas echt aan onze vakantie beginnen als we even de grens met Ecuador zouden zijn overgewipt om onze visa te verlengen. Op de grens bevond zich een vrij grote en chaotische markt, waardoor we zonder dat we er erg in hadden binnen een half uur al door Ecuador liepen. Dat was echter niet helemaal de bedoeling. Na wat rondvragen bleken de douaneposten van beide landen drie kilometer landinwaarts te liggen. Taxi’s mogen er de grens niet over en zodoende hebben we (terugkomend uit Ecuador) met een flink aantal verschillende ritjes eerst onze ‘uit-stempel’ in Peru gehaald, onze ‘in- en ook meteen maar uitstempel’ in Ecuador om vervolgens weer Peru binnen te komen om hier dan eindelijk onze 183 extra dagen te ontvangen.

Bij Tumbes hebben we nog een havenstadje bezocht en zijn langs de mangrovebossen gevaren die uitmonden in de oceaan. Het enige stukje Peru waar de kust niet bestaat uit dor woestijnlandschap.

Vervolgens begaven we ons naar Máncora. Dé vakantieplek voor Limeños en surfers uit de hele wereld. Witte stranden, palmbomen, hotelletjes letterlijk aan het strand, alle dagen een brandende zon en relaxte sfeer. Hier hebben we 4 dagen genoten van het heerlijke weer, ‘niet-Sierra-eten’, en nietsdoen.

Veel gezwommen hebben we echter niet. Op dag twee werd Jaap door een flinke kwal gepakt, waardoor we bij de Emergencia van het dorp terechtkwamen voor een spuit en wat antibioticapillen, want daar zijn ze hier dol op.

Vanuit Máncora zakten we 500 kilometer zuidwaarts naar Chiclayo. In de buurt van deze woestijnstad hebben we rondgekeken in het slaapstadje Zaña, wat ooit als mogelijke hoofdstad van Peru werd gezien. Hier hebben we een aantal ruïnes bewonderd en leken de inwoners erg blij te zijn met ons als (blijkbaar) zeldzame toeristen.

Ook konden we vanuit Chiclayo vrij gemakkelijk met één van de vele busjes op weg naar de wereldberoemde ‘Señor de Sipán’. Deze –inmiddels tot stof verworden- priesterheerser werd samen met al zijn meebegraven rijkdommen en onderdanen twintig jaar geleden opgegraven. Grafrovers waren dan ook erg op hun tenen getrapt toen de ruïnes tot beschermd gebied werd verklaard. De regio waarin de opgravingen plaatsvonden (en nog steeds plaatsvinden) staat vanwege verschillende eeuwenoude piramides bekend als het Egypte van Peru.

Oud en Nieuw besloten we door te brengen aan het strand, zodat we op 31 december naar een vissersdorpje in de buurt zijn gegaan, waar alles uitgestorven bleek omdat iedereen natuurlijk naar de grote stad Chiclayo was vertrokken om te feesten.

Dit kwam goed uit, want op 1 januari bleek de hele stad juist weer naar het strand te komen en zaten wij prinsheerlijk met z’n tweeën in een verder lege bus, terwijl de stampvolle taxi’s, scootertjes, bussen en auto’s langs ons heen raasden, de andere kant op.

Vanuit Chiclayo namen we een nachtbus terug naar Lima, waar we ’s ochtends vroeg aankwamen. Hier hebben we opnieuw even genoten van wat Westerse producten die we het afgelopen halfjaar moesten ontberen. (Dit ligt overigens op het niveau van wat MacDonalds-frietjes). Aan het begin van de middag vertrok onze bus weer naar Huancayo.

Terwijl de bikini- en zwembroekstreepjes nog wit op onze buik stonden, reden we door de sneeuw naar ons huisje in de bergen.

De verhuizing

2008-12-22T15:40:00.004+01:00

Allereerst willen we iedereen bedanken die de afgelopen tijd, op wat voor manier dan ook, wat van zich heeft laten horen. Het gaat hier meestal over het Peruaanse gebeuren, maar het doet ons erg goed om wat van jullie dagelijkse bezigheden te horen.

Verhuizen

De afgelopen paar weken was het, zelfs voor Peruaanse begrippen, een gekkenhuis. Dinsdag 2 december bezochten we het nieuwe pand voor het eerst, woensdag 3 december tekenden we het contract. Maandag de 15e zouden we de sleutel krijgen en nog dezelfde dag was de schoonmaak al volop aan de gang. Dat laatste mocht ook wel. Woensdag 17 december stond de verhuiswagen voor de deur, donderdag de 18e openden we onze deuren voor de jongeren en zaterdag de 20e was het openingsfeest.

De voorbereiding op de verhuizing vroeg behoorlijk wat werk. De vorige huurder had, keurig volgens de alhier geldende regels, het pand volledig gestript en vrijwel niets (op tijd) opgeruimd. Toen wij het pand maandagochtend betreden drong een schrale bierlucht zich op en zaten de gaten nog in het plafond. De eigenaresse had nog geen tijd gehad om de boel te schilderen. Gelukkig is dat de twee volgende dagen redelijk gecompenseerd.

We hadden woensdag alleen nog geen water, eigen bediening over de verlichting, goede tussenmuur en werkend toilet. Nadat de eerste verhuiswagen niet wilde komen opdagen hadden we slechts twee uur later dan gepland een tweede gevonden. Dit bracht het voordeel met zich mee dat veel jongeren op dit tijdstip (hopend dat de meest vieze klusjes al achter de rug waren) inmiddels waren komen opdagen. Met 15 man heb je een verhuiswagen erg snel vol- en weer leeg geladen. Toen begon de indeling van de twee nieuwe lokalen. Na de verwachte strubbelingen (meer ruimte voor capoeira/breakdance/arte, naar gelang de persoon die je sprak) waren we het hierover eigenlijk al vrij snel eens.

Cesar was, nadat hij aan het begin van de week samen met één van de jongens met de verlichting was bezig geweest, donderdag met een andere jongere aan de bar begonnen. Deze was, samen met een podiumpje (voor de muziek) vrijdag af en hoefde zaterdag alleen nog maar gelakt te worden.
Die bar heeft hier overigens behoorlijk wat voeten in de aarde. Niet zozeer Cesar en Amado, alswel enkele (in dit geval christelijke) jongeren keken in het begin wat vreemd op toen we dit attribuut als het ware direct vanuit Sodom binnenkregen. De vraag wanneer de bijbehorende hoertjes werden geleverd werd nog net niet gesteld. Men is hier niet gewend aan gezellig uitgaan. Doordat veel Peruanen geen of weinig beheersing over de eigen alcoholconsumptie hebben is alcohol, en daarmee de lokalen waar het wordt geschonken, verworden tot hulp in uitzichtloos leven of, van de andere kant bezien, het ultieme kwaad. De uitleg dat we ons niet zouden overleveren aan Koning Alcohol hielp gelukkig enigszins.

Feestje
De bar was zaterdagmiddag droog, zodat we hem diezelfde avond met het openingsfeestje in gebruik konden nemen. Veel jongeren wilden wel helpen door op te treden met een bandje of mee te helpen aan de presentaties van capoeira en breakdance. Hoofdrol was weggelegd voor Rasta (Jonathan), studerend voor kok. Hij mocht de brindis (toost) op het nieuwe lokaal voorbereiden.

Hiervoor prepareerde hij zo’n 50 plastic bekertjes met de nationale drank, Pisco Sour (overigens met een beetje alcohol). Dit werd voorafgegaan door een Peruaanse kersttraditie: Panettone met chocolademelk. Een geweldig gezicht. Bezwete jongeren die net als rapper of breaker hadden opgetreden, gezamenlijk met enkele net, onder bedwelmende wietwalm, binnengekomen rastafari lurkend aan een bekertje chocomel. Wie is er niet groot mee geworden?

Al met al was het feestje een succes. De meeste oude, maar ook veel nieuwe jongeren hebben de weg naar het centrum weer gevonden. De buren hebben gezien dat we niet de volgende discotheek zijn die van ’s ochtends vroeg tot ’s ochtends nog vroeger ladderzatte jongeren aan het straatbeeld toevoegt.

Op reis
De komende twee weken mogen we genieten van vakantie. Zoals eerder vermeld zullen we in die tijd (vanavond 11.30 vertrekken we) de grens proberen te bereiken. Aangezien heel Peru rond kerst op reis gaat wordt dit nog een hele uitdaging. De bustickets die nog verkrijgbaar zijn, gaan voor bijna 2 keer de normale prijs over de toonbank. Hotels schijnen bomvol te zitten. Waar we kerst en oud-en-nieuw zullen doorbrengen is dus ook nog volledig onzeker. Als alles meezit hopen we vrijdagochtend 2 januari weer op ons veilige nestje hoog en nat in Huancayo te zitten. Dan kunnen we 3 dagen op adem komen. Vijf januari openen we onze deuren weer open voor de jongeren die, zo doet men ons geloven, vanwege hun ruim twee maanden durende zomervakantie wanhopig op zoek zijn naar enig vertier en vermaak.
Enter CENTRO 2B.

Plannen

2008-12-07T18:55:00.004+01:00

¡Goed nieuws!
Het nieuwe gebouw -waar we voor JpC naar op zoek waren- is gevonden!

Met ingang van 15 december gaan we er aan de slag.
Het is een prachtig pandje in het centrum met drie flinke lokalen: één voor de sportieve activiteiten, één voor een hangplek en een kantoor.

We wijden onze nieuwe plek straks spetterend in met een feestje, waarbij we ook meteen onze nieuwe naam presenteren. Zoals al eerder genoemd, kunnen we namelijk niet doorgaan met de naam Juventud para Cristo vanwege het ontbreken van een samenwerkingsverband met JpC Lima. Bovendien is dit een goede gelegenheid om een naam te kiezen die wat beter bij onze doelgroep (vaak juist jongeren die geen christen zijn) past.
We hebben gekozen voor de naam "Centro2B". Bekt lekker, centro is een bekende term die hier vaak wordt gebruikt en het geeft goed weer dat het een plek is waar iedereen terecht kan.

Vóór we ons nieuwe pand ook écht gaan betrekken, hebben we nog even vakantie. Deze gebruiken we om snel heen-en-weer te bussen naar Ecuador in verband met onze visa. Deze zijn namelijk geldig tot januari. Willen we dus niet het land uit gezet worden, zullen we even de grens over moeten hoppen om opnieuw een toeristenvisum te verkrijgen. Op wat langere termijn hopen we deze te kunnen regelen via T’ikani.

Ups en downs

2008-11-20T13:55:00.004+01:00

Lima maakt zich op voor de Aziatisch-Pacifische top. Concepción (15 kilometer ten noorden van Huancayo) is in de ban van gewelddadige stakingen en dito reacties. Vanuit Huancavelica komen geruchten van aanslagen door Sendero Luminoso. Jaja, in Peru gebeurt altijd wel wat.
De afgelopen weken is er bij ons, vooral rondom ons werk, ook behoorlijk wat gebeurd. Successen en tegenslagen wisselden elkaar in hoog tempo af.

De eerste vrijdag van november was de Noche 2B, onze tweemaandelijkse culturele avond. Met onze eigengemaakte film, 4 diverse muziekgroepen en ander spektakel konden we ruim 120 toeschouwers (een verdrievoudiging van september) interesseren. De aanloop blonk uiteraard niet uit in planmatigheid. De film, waarvan de opnames uiteindelijk één week eerder waren begonnen was precies één uur na het begin van de avond gebruiksklaar. Eén band kwam uiteindelijk niet opdagen, de anderen kwamen te laat of wilden plotseling op een ander moment optreden. Oftewel, om half twaalf ben je bekaf, draait alles rondjes en is het enige wat je nog wilt een flinke fles wijn. Maar goed, de jongeren waren uiteraard apetrots op hun verschijning in een heuse film en volgens velen was de avond een succes.
Datzelfde weekend kregen we bezoek van JPC Lima. Tijdens deze bijeenkomst bleek dat samenwerking met hen op dit moment nog niet reëel is. Onze relationele aanpak en open houding richting alle jongeren blijkt heel wat christenen een nogal ongemakkelijk gevoel te geven. Wat heeft jongerenwerk voor nut als je ze niet vanaf dag 1 confronteert met de waarheid van de kerk? Waarom zou je eerst investeren in relaties? Hoe kun je een jongere helpen als je diegene niet zo snel mogelijk een kerk in duwt? Waarom zijn jullie (Jaap en Dorien) eigenlijk nog geen actieve, leidende leden van een evangelische gemeente hier? Naar de antwoorden werd niet geluisterd…
Gelukkig blijken we als team op dit gebied behoorlijk op één lijn te zitten en worden we eerder gesterkt dan aan het twijfelen gebracht omtrent onze manier van werken.
Dit laatste bleek ook weer toen Cesar en Jaap afgelopen weekend Lima bezochten. Hier was een congres gaande met jeugdleiders van evangelische kerken uit heel Peru. Hoewel de kerk niet ons werkterrein is, hebben we in dit weekend wel geleerd dat er in Peru gelukkig nog mensen rondlopen met hart voor jongeren en een open blik naar de wereld om hun heen. Een verademing na de ervaringen die we de weken daarvoor hadden opgedaan.
In Lima aangekomen bleek dat daar diezelfde avond een optreden zou zijn van REM en Travis. De jongen die ons dit vertelde wilde graag mee naar ons congres, maar zou ’s avonds naar het concert gaan. Een doodzonde in de ogen van zijn kerk, waar Cesar overigens ouderling en jongerenpastor is. Nou is Cesar de beroerdste niet, had Jaap wel oren naar het concert en bleken er nog kaartjes te koop te zijn. Dus skipten zij deel twee van het congres en zaten ’s avonds in het nationale stadion van het concert te genieten. Spijbelen, heerlijk!
Een tweede doel van het weekend was het verkrijgen van Alpha materiaal. Nadat we alle boekhandels hadden afgelopen bleek het alleen te verkrijgen op de traditioneel-Peruaanse manier: kopiëren die hap!
U begrijpt, moe maar voldaan keerden zij die zaterdagnacht huiswaarts.

Momenteel zijn we met JPC op zoek naar een nieuwe naam. Aangezien we geen officieel samenwerkingsverband met Lima aan kunnen gaan is het niet echt aardig om de naam te behouden. De verkiezingen die we hiervoor hebben uitgeschreven werden een groot succes. Meer dan 80% wil doorgaan met de huidige naam. Onmogelijk, maar als marktonderzoek lijkt het aan te geven dat er een behoorlijke merkidentificatie is.

Gezien een aantal kleine diefstalletjes, van glassnijder tot een fles cola, en een typisch Peruaanse afvalhouding hebben we besloten het ‘dit is mijn centrum’-gevoel te gaan vergroten. Hiervoor hebben we een schoonmaakrooster ingesteld. Jongeren hebben in tweetallen één week de verantwoordelijkheid voor het schoonhouden van het centrum. De reacties varieerden van het voor de hand liggende schoorvoetend aanvaarden tot een enthousiast: ‘que chevere (cool) esta idea!’, van een psychologiestudent die het achterliggende idee direct begreep. Er waren alleen wat problemen rondom de wc: ‘moet je die schoonmaken dan?’. Maar de huivering op urinaal gebied is te verklaren gezien de sanitaire voorzieningen waarover wij de beschikking hebben.

De recente aanwas heeft ook z’n nadelen. We passen eigenlijk niet meer in het lokaal. Ook voor toekomstige activiteiten, zoals praatgroepen, zouden we goed een extra ruimte kunnen gebruiken. In de zoektocht hiernaar kom je weer een typisch Zuidamerikaanse verhuurder/huurder verhouding tegen. Wij, de huurder, moeten niet zeuren. Als wij er een deel bij willen huren (wat gewoon leeg staat) moeten we eerst maar eens twee maanden geduld hebben. Vervolgens wordt er een nieuw winkeltje tegen ons raam gebouwd (dag-licht). Daarna mogen wij geen spullen meer buiten hebben staan. We hadden namelijk een tafel en wat stoelen op de binnenplaats neergezet om daar rustig met de jongeren te kunnen praten. Onder het motto ‘het is hier geen markt’ werd alles driftig weggehaald, terug naar de plaats waar we het vorige maand van iemand anders hadden moeten weghalen. Er fijntjes op wijzen dat zoonlief degene is die er met vier telefooncellen, acht reclameposters, twee reclameborden en het eerder genoemde winkeltje een rovershol van maakt zet uiteraard geen zoden aan de dijk.

Maar ja, de huidige situatie zorgt er wel voor dat we momenteel actief op zoek zijn naar een nieuw lokaal. Nadeel is dat wij momenteel een aantrekkelijke huur betalen. Het vinden van een kwalitatief betere en financieel haalbare plek zal dan ook nog wel lastig worden.

Inmiddels loopt het jaar ten einde. De brandende zon verdwijnt regelmatig voor allesverwoestende hagelbuien. Terwijl we in ons t-shirtje buiten lopen denken we na over sinterklaasgedichten. Het fenomeen ‘natte kerst’ zal hier waarschijnlijk pas echt zijn volle betekenis gaan krijgen.
Vier maanden Peru. Af en toe voelen we ons Nederlandser dan ooit. Maar intussen we raken al behoorlijk gehecht aan dit land en haar bewoners…

Rosa

2008-11-05T21:38:00.004+01:00

De twaalfjarige Rosa* kwam een aantal weken geleden voor het eerst bij JpC binnen. Als jongste en tegelijkertijd één van de eerste meiden in het project, nam ze een uitzonderingspositie in waar ze van leek te genieten. Als team besloten we haar echter goed in de gaten te houden, aangezien ze vrij ver leek te gaan om de aandacht van de oudere jongens te krijgen. Een vrouwelijk rolmodel zou voor haar belangrijk kunnen zijn. En zo zat ik even later met Rosa aan de thee en chocola. Een klein ritueeltje waarbij we even tijd voor onszelf opeisten.

Als dit meisje begon te vertellen met haar rappe tong, leefden haar ogen niet mee. Haar lichaam was altijd gespannen en beweeglijk. Haar ‘vluchtige’ gedrag nam echter merkbaar af naarmate er meer naar haar geluisterd werd. Ze vertelde langzamerhand het één en ander over haar thuissituatie waaruit bleek dat haar ouders gescheiden zijn en moeder sinds korte tijd zwanger.

Een aantal dagen later kwam Rosa, met rode ogen en een bleek gezicht, het lokaal binnen. Ze was maar naar het centrum gekomen, want het was thuis niet meer uit te houden: haar vader was daar in een hevige strijd met moeder verwikkeld. Ze vertelde over haar eerdere ervaringen op dit gebied: ruzies, slaan, een steekpartij en herhaaldelijke bezoeken aan het ziekenhuis in verband hiermee.

Om het belang van háár behoeften weer even op de voorgrond te zetten, vroeg ik haar wat zíj nu graag zou willen doen. Er stond op dat moment Arte op het programma en we zijn gaan schilderen. Rosa was bezig met een werkstuk waarbij ze dunne lijntjes op papier wilde zetten. Met tranen in haar ogen kwam ze echter tot de conclusie dat dit niet lukte omdat haar handen zo trilden. We legden het werkstuk aan de kant, pakten een groot stuk karton, dikke kwasten en flinke klodders verf. Een ‘relaxwerkstuk’ dan maar, zoals we het later hebben genoemd. Een dik half uur hebben we hier samen –met veel plezier- aan gewerkt. Het prachtige van Rosa is, dat zij met haar enthousiasme de andere –soms wat voorzichtige- jongeren nieuwsgierig maakt en zo over hun drempelvrees heen helpt. Ik heb Rosa tijdens het schilderen alle touwtjes in handen gegeven, zodat ze in ieder geval over dit kleine stukje van haar leven de controle mag hebben.

Het schilderij hebben we netjes te drogen gelegd, nadat zij een groot papier ophing waar duidelijk op stond dat er níemand aan mocht komen. Rosa is met haar moeder en broer een aantal dagen bij familie ondergedoken. Moeder heeft een miskraam gehad in verband met de stompen in haar buik die haar ex-man haar heeft uitgedeeld. Rosa blijft regelmatig naar het centrum komen. Daar pakt ze een kop thee als ze behoefte heeft aan aandacht. We gaan vaak even een beetje apart zitten en praten of zijn stil. Hier is ze veilig en heeft ze wat te zeggen. Voor haar is dit soms wat chaotische centrum gewoon een bron van rust.

*Rosa is een gefingeerde naam

Weekje Selva

2008-10-24T21:05:00.004+02:00

Vandaag maar eens een stukje over de aangename kant van de selva van Peru. Een kleine week geleden hebben wij namelijk onze ‘zomer’vakantie aan de rand van de Peruaanse jungle doorgebracht. Heerlijk om weer even wat meer warmte mee te krijgen en helemaal niets te doen!

Onze eerste twee vakantiedagen hebben we al lezend en luierend doorgebracht in El Refugio te San Ramón. Dit prachtige hotel beschikt over een eigen botanische tuin waarbinnen zich verscheidene bungalowtjes voor de gasten bevinden. Een klein paradijsje zogezegd:

San Ramón ligt op zo’n 5 busuren afstand van Huancayo, maar is een totaal andere wereld vanwege het verschil in hoogte. Terwijl Huancayo op een dikke drie kilometer hoogte ligt, bevindt San Ramón zich op zo’n 800 meter. In Nederland zou het er waarschijnlijk vrij fris zijn, maar wat dichter bij de evenaar betekent dit gewoon dat je in het tropisch regenwoud zit.

Na twee dagen hadden we het wel weer zo’n beetje gezien en zijn we via La Merced naar Oxapampa verder getrokken. Dit stadje staat bekend als Duitse kolonie sinds halverwege de 19e eeuw. Dat wilden we natuurlijk wel even zien.. We hebben er een Duits biertje gedronken en zijn de volgende ochtend vroeg weer vertrokken. Veel te koud daar..

De laatste dagen van onze vakantie hebben we doorgebracht in La Merced, een rustig jungleplaatsje waar alles zich op loopafstand bevindt en de temperatuur altijd aangenaam is. We hebben hier eigenlijk vooral heel veel superverse guanábana-, piña- en papayavruchtensapjes gedronken.

Volgende keer weer wat meer inhoudelijk nieuws, maar dit was wat ons betreft toch ook wel het vermelden waard ;)

Cultuur onder de loep

2008-10-09T17:34:00.003+02:00

“The Germans live in Germany, the Romans live in Rome, the Turkey live in Turkey, but the English live at home.”

Zo lazen wij laatst zeer treffend in een boek over cultuurverschillen. Wij kijken allemaal vanuit ons eigen veilige, gewone huisje naar de landen om ons heen, die volgens ons stuk voor stuk iets eigenaardigs hebben.

Helaas werd er in het boek ook melding gemaakt van de ‘onverteerbare boodschap’ dat níets gewoon is als het cultuur betreft..

Het woord ‘cultuurverschil’ komt pas echt tot leven als je dagelijks tegen dit fenomeen aanloopt. Dan ga je ook pas inzien hoe star westers wij –zogenaamd multiculturele en tolerante- Nederlanders eigenlijk denken. Wij kunnen ons maar moeilijk indenken dat achter andere reacties op bepaalde situaties ook een totaal andere manier van denken schuilgaat. En zo’n andere manier van denken neem je niet zomaar over.
Het begint al in een restaurant. Peruanen zullen niet snel nee verkopen. Dat wordt gewoon niet fatsoenlijk geacht. Bestel je dus gerecht A dan knikt de mozo (ober) vriendelijk, om vervolgens doodleuk met gerecht B aan te komen zetten. Navraag leert dan dat gerecht A die dag niet voorradig was.

Ook binnen JPC lopen we regelmatig tegen andere zienswijzen en omgangsvormen aan, die in onze beleving soms moeilijk te begrijpen en daarmee af en toe frustrerend zijn. Een aantal belangrijke verschillen zullen we hieronder met wat voorbeelden illustreren.

Verschil in korte- en langetermijndenken: Nederlanders lijken over het algemeen liever te investeren in een langetermijn oplossing voor een probleem. “Goedkoop is tenslotte duurkoop” in onze beleving. In Peru wordt hier ander over gedacht. Zo hebben wij in het lokaal van JpC bijvoorbeeld behoorlijk zachte muren. Alle daar diep ingeslagen spijkers komen na korte tijd dus even hard weer terug. Wat men hier vervolgens als oplossing ziet, is er opnieuw een (iets langere) spijker inslaan en de boel (met wat tweedehands touwtjes) weer voor twee dagen goedhangen. Komt tijd komt raad en misschien is goedkoop deze keer wel geen duurkoop. Het risico van een (flinke) investering wordt hier niet graag genomen en wellicht is dit voor ons enigszins te begrijpen als je bijvoorbeeld nagaat dat veel mensen ook niet weten of ze morgen en volgende week nog wel een baan hebben om de investering terug te verdienen..

Ook kijken naar en omgaan met macht ligt voor Nederlanders anders dan Peruanen. Nederlanders lijken veel waarde te hechten aan een enigszins ‘platte organisatiestructuur’. In Peru wordt juist veel waarde gehecht aan hiërarchie, titels en uniformen. Symbolen en status geven hier helderheid en bovendien een duidelijk doel waarnaar kan worden gestreefd. Het in stand houden van dit beeld is vaak van groter belang dan efficiëntie. Zo maakten wij bijvoorbeeld mee, dat in samenwerking met de regionale regering een aantal afspraken zijn gemaakt met medewerkers. Vervolgens wordt de ‘hoogste baas’ er bij betrokken, doet iedereen alsof er nog niets is besproken en mag hij of zij (dus opnieuw) alle besluiten nemen. Een kwestie van vorm, waar iedereen zich in lijkt te kunnen vinden maar waar wij als Nederlanders met verbazing naar kijken.

En ten slotte de (collectieve) gedragspatronen waarmee onzekerheid wordt vermeden. Deze kent iedere cultuur in meer of mindere mate. Niemand weet wat er morgen gaat gebeuren en toch moeten we door. Nederlanders lijken over het algemeen een wat zwakkere onzekerheidsvermijding te kennen dan Peruanen. In Nederland hoef je niet alles te weten of kunnen en kunnen de meeste mensen hier ook wel voor uitkomen. In Peru ligt dit anders, zoals je kunt lezen in het eerder genoemde voorbeeld van de ober. Nog sterker geldt dit echter voor mensen met status zoals gezagsdragers.
Bovendien lijkt de Nederlandse voorkeur uit te gaan naar niet meer regels dan nodig is en indien mogelijk hanteren we deze vrij soepel. Peruanen echter lijken een emotionele behoefte aan duidelijke regels te hebben, ook al zijn deze soms duidelijk niet uitvoerbaar. Het is voor ons vaak onbegrijpelijk in wat voor oerwoud van handleidingen de Peruanen leven. Het lijkt ons zeer ontmoedigend om steeds niet aan de verwachtingen te kunnen voldoen. Maar daar heeft de gemiddelde Peruaan geen problemen mee. Iedereen heeft zijn eigen maniertjes om regels te omzeilen en dit wordt algemeen geaccepteerd.

Enkele voorbeelden van wat wij zoal hebben ontdekt de afgelopen tijd. Het is ontzettend leerzaam, maar tegelijk moeilijk om zoveel basale verschillen te ontdekken. Je bent als mens zó snel geneigd om dingen te bestempelen als goed of slecht. Een zeer belemmerende eigenschap..
We zitten in een leerproces. Hopelijk één die nooit zal stoppen, ook al kost het veel energie. Gelukkig werken we samen met mensen die -net als wij- een passie hebben voor de jeugd van Peru. We willen investeren in deze jongeren en hen mogelijkheden bieden om zich verder te ontwikkelen. Dit is een zienswijze die je niet veel tegenkomt in Peru.
Op vele gebieden lijkt men er alles aan te doen om persoonlijke ontwikkeling te beperken. Wellicht heeft de staat ook wel voordeel bij een niet zo’n mondig volk.. Creativiteit wordt verguisd, zelf nadenken tot het minimale beperkt. Overal zijn truckjes en formules voor die, zonder dat je hoeft te snappen waarom, een oplossing voor jouw probleem bieden. We hebben vorig jaar al eens verteld dat het ons opviel dat de kinderen belachelijk moeilijke sommen oplossen, maar nog niet weten wat 3 + 8 is. Tekeningen worden massaal gekopieerd, informatie wordt van internet geplukt en gelezen wordt er nauwelijks.

Wij hopen –samen met onze teamgenoten Amado en Cesar- de vele kwaliteiten die we bij de jongeren zien, verder aan te wakkeren. Door ze aandacht, ruimte en materialen te bieden, willen we hun ontwikkeling stimuleren en mogelijkheden vergroten.

En het is geweldig om regelmatig sprankjes te zien van een opbloeiende meid of jongen die wat nieuws bij zichzelf ontdekt!

Jongeren van Huancayo

2008-09-17T22:16:00.011+02:00

Het idee van een jongerencentrum is voor de mensen om ons heen -hier in Peru- een nieuw concept. Het is dus samen uitzoeken wat het beste is voor de jongeren met wie wij werken. Soms is dit een lastige worsteling, aangezien de ideeën uiteraard niet altijd op één lijn liggen en voor ons soms zelfs onbegrijpelijk zijn vanwege onze andere culturele achtergrond. Toch is het goed om op deze manier de tijd en ruimte te nemen om uit te zoeken wat goed is. Zo vormt deze JpC in het centrum van de stad misschien een goede oefenbasis voor verdere uitbreiding naar de achterstandswijken.

Maar eerlijk is eerlijk: Soms zouden we het liefst gewoon de meest ellendige wijk induiken en hier onze armen om de jongeren heenslaan, maar zo werkt het niet. Onze taak ligt nu blijkbaar (eerst) in het opzetten van een stevige basis.

Dit wil overigens niet zeggen dat we niets kunnen betekenen voor de jongeren die op dit moment op JpC afkomen. Misschien is het goed om eens te proberen een beeld te schetsen van onze doelgroep. Zoals dat gaat als je met mensen werkt, is het lastig om in een aantal woorden samen te vatten om wie het hier gaat. In het team is echter al meerdere keren de term ‘extreme jongeren’ gevallen. Wij waren hier erg verbaasd over, aangezien wij hierbij persoonlijk andere beelden voor ogen hebben dan de jongens die wij dagelijks binnen zien lopen. Het bleek hierbij vooral te gaan om de dreadlocks, oorbelletjes en hiphopcultuur inclusief muziek en breakdance. Peruanen schijnen namelijk letterlijk met een boog om deze jongeren heen te lopen en hen -gebaseerd op de eerste indruk- gevaarlijk en slecht te vinden.
Voor ons erg lastig om voor te stellen, maar dat schijnt nou eenmaal de realiteit te zijn. Wellicht –bedachten we later- enigszins te vergelijken met de houding van sommige Nederlanders ten opzichte van allochtone jongeren.

Maar of deze realiteit voor ons nou voor te stellen is of niet, dat het niet goed is voor je –in ontwikkeling zijnde- zelfbeeld als mensen jou negeren of als gevaarlijk afschilderen kunnen we begrijpen. Daarnaast hebben we al eerder op deze weblog beschreven dat we langzamerhand steeds meer zicht krijgen op de voorgeschiedenis van de jongeren. Dat hierin vaak alcoholmisbruik (zelf of van ouders), angst (voor mishandeling thuis of op straat) en veel te veel verantwoordelijkheid voor een kind een rol spelen is typerend. Bij een groot aantal van de jongeren die wij hebben leren kennen is een tekort aan liefde en aandacht merkbaar.
Sommigen houden zich bezig met een studie, sommigen werken. Voor een studie hoef je hier geen steun van de overheid te verwachten en als er iets niet goed gaat of de studie niet bevalt heb je je kans voor eeuwig verspild. Wat betreft werk moet je geluk hebben wil je hier wat kunnen vinden. Sommige jongeren vertonen hun kunsten op straat tegen een kleine vergoeding, ze helpen hun ouders in één van de vele kleine winkeltjes die hier te vinden zijn of proberen wat zelfgemaakte sieraden op straat te verkopen.
Maar voor allemaal geldt, dat ze een groot deel van de dag in het centrum van JpC te vinden zijn. En zóveel is daar echt niet altijd te doen. Er is blijkbaar toch iets dat ze ernaar toetrekt.
Misschien is het het feit dat ze een eigen plek hebben, waar ze elkaar kunnen ontmoeten zonder in de brandende zon te staan of nat te regenen. Misschien is het omdat ze er hun eigen muziek kunnen draaien en samen nieuwe breakdances uit kunnen proberen. Misschien is het omdat ze er gratis nieuwe dingen kunnen leren. Of misschien is het om de aandacht die ze er krijgen voor de dingen die ze doen, maar ook gewoon omdat ze er zijn. Misschien is het omdat ze er soms, als ze daar behoefte aan hebben, gewoon even kunnen vertellen over vroeger. Of omdat er altijd wel iemand is die naar ze luistert als ze een vraag hebben of een mening.
We weten het niet precies. Maar ze komen wel.

De meeste jongens en meiden die al wat langer komen zijn –in tegenstelling tot wat we eerst dachten- rond de twintig. Maar zo langzamerhand komen er ook steeds vaker wat jonge tieners opdagen. Wellicht heeft dit te maken met onze promotieacties van de laatste tijd. Er is een groot aantal folders (zie vorige weblogpost) afgedrukt welke we regelmatig uitdelen in de stad. Daarnaast worden er sinds twee weken ook cursussen Capoeira en Arte gegeven bij Niños del Futuro. Een organisatie die zich met name richt op activiteiten die de ontwikkeling van kinderen stimuleert. Wijzelf hebben hier vorig jaar tijdens onze rondreis een maand mogen meewerken (zie onze reisweblog dorienenjaap.blogspot.com). Op dit moment kunnen wij als JpC de jóngeren –die uiteindelijk dus buiten de doelgroep van Niños vallen, maar wel blijven komen- ondersteunen. Dit doen we dus door hen ter plekke activiteiten te bieden waarin zij zich kunnen ontspannen en uiten. Daarnaast brengen we hen op deze manier met ons centrum in contact, zodat zij van het bestaan ervan op de hoogte zijn en kunnen komen wanneer zij willen.

Ook maken we af en toe gebruik van ‘la Casa de la Juventud’ (een plek waar jongeren mét geld binnen mogen sporten en zij die financieel wat minder toebedeeld zijn zich buiten mogen vermaken). Het komt in feite neer op een soort algemeen bekende en geaccepteerde hangplek van de stad. Hier worden met enige regelmaat breakdance-battles en capoeira-optredens door de jongeren zelf georganiseerd waar in JpC vaak hard voor geoefend wordt. De muziek en verbazingwekkende bewegingen trekken vaak aardig wat toeschouwers, zodat dit voor ons een prima gelegenheid is om wat reclame te maken voor ons centrum.

Ten slotte vindt er één keer in de twee maanden een Noche 2B plaats. Een avond met onder andere muziek en theater ter promotie van het JpC-centrum. Eén van de mooiste onderdelen van deze Noche, is wat ons betreft de voorbereiding. Het is namelijk de bedoeling dat hieraan zoveel mogelijk jongeren meewerken. En dit lijkt elke keer meer te lukken. Het is prachtig om te zien hoe zij –dit keer vooral binnen het theater- opgaan in hun rol.

Gewoon weer even kunnen spelen, samen echt iets neerzetten, hun sterke kanten ontdekken en inzetten, gezamenlijk verantwoordelijkheden dragen en trots zijn op het resultaat.

Aan de slag

2008-08-31T22:24:00.008+02:00

We zijn inmiddels gestart met de nieuwe serie talleres (workshops). Daarbij hoort ook een nieuw werkschema. We hebben nu een redelijk overzicht van onze verschillende activiteiten door de week heen. De werkweek duurt voor ons zes dagen. De zevende dag is een rustdag, evenals de vrijdagochtend die we vaak gebruiken om via Skype en Voip contact met Nederland te onderhouden. Maandag- en dinsdagochtend staan in het teken van vergaderingen bij JPC. Er veranderen momenteel een hoop dingen, dus valt er ook veel te vergaderen. Zeker hier in Peru. De woorden ‘kort van stof’ en ‘direct’ komen niet voor in het woordenboek van de gemiddelde Peruaan. Áls er al iets beslist wordt, wordt dat zo ongeveer door iedere aanwezige nog eens in zijn of haar eigen woorden herhaalt. Wij -in Nederland toch meestal behoorlijk omzichtig in onze woordkeus (als je het hier niet mee eens bent, reageer gerust)- staan hier nu al bekend als direct, soms misschien op het lompe af. Gelukkig kunnen we dit ook wijten aan ons gebrekkige Spaans..

De ochtenden en middagen zijn gevuld met vier workshoprondes per dag. Dit garandeert doorgaans de aanwezigheid van jongeren van ’s ochtends 10 uur tot ’s avonds half 9. Op vrijdag en zaterdag zelfs tot 10 uur. De middagpauze van 13.30 tot 15.30 is dan ook meer dan welkom. Op vrijdag en zaterdag geeft Dorien haar workshop (Arte). Tot verbazing van de medeteamleden (“Een beetje tekenen en kleuren is toch veel te suf voor onze coole jovenes?!”) is dit een behoorlijk succes.
Verder is zij druk met het begeleiden van de overige workshopleiders. Daar heeft ze de handen aan vol. De één heeft moeite met veranderingen, de ander met de verantwoordelijkheid en een derde is het begrip structuur volkomen vreemd. Prachtig werk, om op deze manier te investeren in de kwaliteiten van de jongeren. Een deel van de nieuwe workshops wordt namelijk aangeboden door jongeren die voorheen alleen in het centrum kwamen om er rond te hangen. Zij krijgen nu echter de kans ergens verantwoordelijk voor zijn, zich nuttig te voelen en zich zo verder te ontwikkelen.
Ook zijn we -onder toezicht van Jaap- een klein ‘winkeltje’ gestart om te voorzien in de behoeften van onze bij tijd en wijle flink uitgedroogde en -hongerde sporters. Een eigen voorziening wat betreft koekjes en fris blijkt goed aan te slaan. Amado -JPC-teamlid en één van de capoeiraleraren- is zo enthousiast over deze ontwikkeling dat hij letterlijk elk verkocht koekje (vanaf 5 eurocent) apart even komt melden.

Op vrijdag- en zaterdagavond zijn we sinds vorige week gestart met het Centro2B. Hier wordt wat gehangen, gekletst, gespeeld en af en toe een film gedraaid. Afgelopen vrijdag een Amerikaan die ons uitlegde wat de ‘5 keys to reach your life goals’ (jaja) waren en volgende week Che Guevara in ‘Diarios de Motocicleta’. Grootste uitdaging voor dit Centro is het omtoveren van een door tl-buizen verlichte sportkeet in een gezellig lokaal met kroegerige uitstraling. De avonden tot nu toe waren in elk geval gezellig, nu kijken hoe het zich gaat ontwikkelen.

PETEC
Het andere project waar Jaap mee bezig is (Programa Estimulacion Temprana En Casa) is inmiddels redelijk op gang gekomen. De Canades Maria en Samantha bezoeken -samen met een Peruaanse medewerkster- in totaal zo’n 70 families in verschillende dorpen uit de regio. Hierbij wordt gekeken naar de gebieden waarop hun kinderen (leeftijd 4-30 maanden) verder gestimuleerd kunnen worden.

Ook zullen aan lokale kinderwerkers workshops gegeven gaan worden. Hiervoor hebben ze contact met een aantal verschillende organisaties die met kinderen of families werken. Dit varieert van Caritas, die op dit moment niets aan vroege stimulatie doet, tot de van overheidswege met behoorlijk wat geld gesponsorde PICED’s die veel te veel materiaal (en te weinig kennis?) voor de kinderen hebben. Over het algemeen loopt dit goed. Alleen zie je hierbij wel duidelijk dat er een vooroordeel ten opzichte van buitenlandse NGO’s (niet-gouvernementele organisaties) heerst. Men verwacht namelijk dat wij met miljoenen dollars aan komen zetten en dit zorgt voor scheve ogen en teleurstelling als dit niet zo blijkt te zijn. We zijn nog steeds bezig met het overtuigen van één van de leidsters dat er meer dingen van belang zijn bij het stimuleren van baby’s dan dure materialen alleen..

Bijkomend probleem is dat de Spaanse vragenlijsten die begin augustus met spoed vanuit Amerika hierheen zijn gestuurd, nog niet zijn gearriveerd. Het betrof een UPS spoedzending (gegarandeerde arriveerdatum: 11 augustus) waar flink voor is betaald. Het pakketje heeft twee weken bij de douane gelegen totdat duidelijk werd dat zij er extra geld voor wilden (soms zijn de grenzen tussen bureaucratie en corruptie inderdaad heel klein). Vervolgens werd het pakketje doorgestuurd, nu zou het er toch echt donderdag 28 augustus zijn. Donderdag uiteraard weer niets. Vrijdagmiddag 3 uur bevond de vervoerder (overigens een particulier) zich op een uur afstand van Huancayo, om half 5 had hij nog maar een half uur te gaan en om 5 uur was hij plotseling beroofd. Na heel wat heen-en-weer gebel, bleek het pakketje tóch nog in zijn bezit te zijn, wat het –naar wij vermoeden- nu (twee dagen later) nog steeds is. Een hoop stress dus en de interviews moeten nu worden afgenomen met niet-wetenschappelijk gevalideerde, zelf-vertaalde formulieren. Dit betekent nog eens ongeveer 150 pagina’s vertalen van Spaans naar Engels. Moraal van dit verhaal: mocht je iets leuks deze kant op willen sturen, doe het dan gewoon via de reguliere post en betaal niet extra voor spoedzendingen, dat heeft toch geen zin. Overigens gingen de eerste interviews en workshops van afgelopen zaterdag wel heel goed. Materiaal is gelukkig niet alles..

(Ont)spanning

2008-08-14T02:22:00.009+02:00

Breakdance
Vijf zenuwachtige adolescenten, wat ondersteunende pubers en je hebt een prachtige avond. Na weken van oefenen was het vrijdag 8 augustus dan eindelijk zover: een aantal van onze serieuze breakdancers kon zich bewijzen tijdens een heus optreden in één van de discotheken van de stad. Voor ons gringos werden er natuurlijk netjes vrijkaartjes geregeld zodat wij met onze fototoestellen en camara’s het gebeuren vast konden leggen.

Zo trots als een pauw stonden we midden in de nacht naar ‘onze jongens’ te kijken. Sinds die nacht weten we weer waarom we hier zijn! Prachtig om die gespannen gezichten te zien en achteraf alle opnamen twintig keer met iedereen te bekijken.
Het centrum van JpC is inmiddels opgefleurd met stijlvolle foto’s van de jongeren. Ware kunstwerken, deze ‘modellenfoto’s’ zoals ze ze zelf noemen.

Huaytapallana
Nog hetzelfde weekend stond er een volgende activiteit op de planning. Zaterdagavond verzamelden zich een stuk of tien jongens bij het centrum om hier –met behulp van wat spaanse films- de nacht door te brengen. Een heus pyamafeestje.
Goed voor de teamspirit, maar ook heel praktisch aangezien we op deze manier in ieder geval een deel van de mensen ’s morgens vroeg op de plek hadden waar we ze wilden hebben. Zondagochtend vroeg vertrokken we namelijk met in totaal 24 mensen richting de Huaytapallana. Met het beklimmen van deze berg op zo’n anderhalf uur rijden van Huancayo zijn we eindelijk boven de 5 kilometer uit gekomen!

Terwijl Dorien met een stapel slaperige jongens aan het ontbijt zat, hield Jaap zich bezig met het regelen van een berggids. Gids Marco –van het gasflesje- had het namelijk de avond van tevoren af laten weten. Gelukkig was dit vrij vlot geregeld en zaten we tegen een uur of zeven in een klassieke peruaanse bus met nét genoeg plaats. De chauffeur was dolgelukkig, want kreeg nu de kans om eens uit de sleur van het stadsrijden te komen. Bovendien was hij van plan met ons mee de berg op te gaan en had voor deze gelegenheid zijn zoontje en een vriend meegenomen.

Na een aantal uren ademhappen in de snijdende wind en fantastische uitzichten, stonden we aan de besneeuwde top. Hier hield onze expeditie echter niet op. We hebben ons prima vermaakt door met z’n allen op onze zelfgemaakt sleetjes in hoog tempo naar beneden te glijden. Iedereen weer even kind! Alleen jammer dat het omhoog lopen altijd zoveel energie kost..

Helaas moesten we onze pret onderdrukken vanwege lawinegevaar. Binnen twintig minuten moesten we de bergtop af zijn wilden we geen gevaar lopen. Nog een uur of drie verder arriveerden we weer bij ons beginpunt waar we werden verwelkomd met een verlate lunch. Helaas ging dit er bij Dorien niet meer zo goed in vanwege hoogteziekte. Tegen een uur of zeven stonden we opnieuw met een groep zeer rustige, maar tevreden jongeren in het centrum. Een geslaagde dag met een grote hoeveelheid indruk- en lachwekkende foto’s en filmpjes ter herinnering.

Poco a poco
Wat betreft dit foto- en filmmateriaal hebben we al snel een systeem ontwikkeld om alles goed te kunnen verwerken. We zijn bezig met het aanleggen van een bestandje met cd’s waarop alle foto’s van de JpC-activiteiten staan. De jongeren kunnen hier naar believen van kopiëren, zodat iedereen in staat is de foto’s aan eventuele familieleden of vrienden te laten zien. Dit wordt zeer gewaardeerd.

____________________Jonathan y Valentino___________________

Het gaat goed. Tussen alle liefdesverdrietkwesties en zwaardere verhalen door, wordt er plezier gemaakt. We merken dat de jongens het prettig vinden om hier te zijn. Als de deuren ’s avonds om acht uur sluiten, staat er geregeld nog een groep te wachten tot alles werkelijk helemaal op slot zit zodat we buiten pas afscheid nemen met de bekende zoen-op-de-wang. We krijgen steeds meer zicht op de situaties van de jongeren met wie we hier werken. Veel van de verhalen die we langzamerhand te horen krijgen, verklaren ook het gedrag dat we van ze kennen. Jongens die jaren voor broertjes en zusjes hebben moeten zorgen omdat hun moeder moest werken en vader buiten beeld is. Vaders die zich letterlijk hebben doodgedronken. Zieke familieleden, maar te weinig geld voor goede medicijnen.
We zijn blij dat we de kans hebben gekregen om hier twee jaar te komen werken en hopen deze goed te benutten. We houden jullie op de hoogte.

Genesteld

2008-08-05T22:00:00.012+02:00

We zijn nu -alweer- twee weken verder en ons huis is zo goed als ingericht. Dat mag op zich een wonder heten aangezien we het vooral van de zondagen moeten hebben. Dan is er namelijk een grote markt en hebben wij meestal wat tijd. Tijdens het inkopen van meubels en ander materieel sta je trouwens wel weer volop in de aandacht. Iedereen wil graag weten waar die gringo’s hun dure euro’s aan spenderen.
Anderhalve week geleden hebben we banken gekocht bij de Plaza Vea. Een megamarkt die haar deuren nog maar pas voor het publiek van Huancayo heeft geopend. De mensen stonden de eerste paar dagen letterlijk met honderden voor de deur. Men heeft hier wel weer zin in wat nieuws..

Het aanschaffen van banken gaat hier blijkbaar gepaard met veel geklets en gedoe. Er zijn een stuk of 15 kerels bij betrokken die allemaal graag hun praatjes en spieren willen tonen. Met name de beveiligingsmannetjes met zonnebril hebben hier een handje van. Zo gaf één van hen aan -na een kort gesprekje over onder andere onze werkzaamheden in de stad- graag eens bij Dorien langs te willen komen als er geen echtgenoot was die zich daaraan zou storen. De gluiperige glimlach verdween echter snel toen zij aangaf dat hij gerust eens langs mag komen. Op het projéct wel te verstaan.

De banken hebben we min of meer veilig naar huis kunnen vervoeren, nadat we een aantal straten verderop een auto met laadbak hebben weten te scoren. De chauffeur wilde ons –uiteraard tegen vergoeding- graag van dienst zijn, maar was de sleutel van de auto waar hij in zat even kwijt. Gelukkig voor hem en ons was dit euvel vrij snel verholpen. In de Plaza Vea stond een gewillige medewerker nog netjes bij onze banken te wachten. Als we niet terug waren gekomen had hij er nu waarschijnlijk nog gestaan. Terwijl het bankstel naar de auto werd versleept probeerde hij nog snel even een emailadres van Dorien te bemachtigen.
Met behulp van een antieke verzameling touw hebben we alle meubels thuis kunnen krijgen. Dat wil zeggen, tot aan de achterdeur waar we eerst de helft van de pootjes los hebben moeten wrikken. Want zo’n klein huisje is natuurlijk reuze schattig, maar praktisch is anders..

O ja, werk
En dan weer even over JpC. De teamleden willen veel, maar geven tegelijkertijd aan dat ze omkomen in het werk. Als echte Hollanders schort het volgens ons natuurlijk aan structuur. Het viel Cesar -leider van het project- al op, dat wij net als Rik om te beginnen liever wat lager insteken dan dingen aanbieden die we misschien niet waar kunnen maken. Een Nederlandse gewoonte blijkbaar. Mocht je nog eens wat meer zicht willen krijgen op de normen en waarden die je hebt meegekregen, ga dan een tijd in het buitenland werken. Een vrij rappe methode naar het lijkt.

We komen ook langzamerhand meer in contact met de jongeren hier. We zijn druk bezig met het inventariseren van de behoeften die onder deze doelgroep leven. Verder vorderen de ideeën omtrent relaxplek en inloopatelier gestaag. Er is een redelijk harde kern die we inmiddels vrij goed kennen en bijna dagelijks spreken. Ook de inwaaiers maken regelmatig een praatje. We merken dat het centrum echt een thuisbasis is voor heel wat jongeren die thuis één kamer -en soms bed- met familie moeten delen.

Sinds een aantal dagen is de gringogroep wat verder aangevuld. Afgezien van Ruth -de stagiaire die voor een periode van 2 maanden dansworkshops geeft in het centrum van JpC- is Huancayo nu ook twee Canadezen rijker. Deze twee meisjes komen een half jaar onderzoek doen naar de vroege stimulatie bij jonge kinderen. Jaap is aangewezen als plaatselijk ‘leider’ van dit project en bezoekt samen met hen projecten van de regionale regering en Caritas, de katholieke hulporganisatie (verwant aan Cordaid).
Binnen dat project moet hij zijn draai nog wel enigszins vinden. Aanvankelijk zou hij een beetje vertalen tussen Samantha en Maria –de Canadese meisjes- en de mensen van hier. Dat bleek al snel niet meer nodig aangezien Maria een Colombiaanse moeder heeft en prima Spaans spreekt. Bovendien laat zijn kennis van vroege stimulatie ook nog wel wat te wensen over. Gelukkig blijkt hij er wel op zijn plek te zijn als algeheel coördinator.

Dorien is aangewezen als coördinator van de workshops bij JpC. Regelmatig contact met de workshopleiders zal hierbij een belangrijke rol spelen. Hoe deze taak verder precies ingevuld zal worden zal de toekomst leren.

En als we even vrij zijn…
Als we thuis zijn, vooral ’s avonds na 9 uur en ’s zondags lezen we wat, kijken wat films -meegenomen of illegale kopieën die je hier overal koopt- of doen een potje cultureel schaak: Spanjaarden-Inca’s (1-0).

Op uitnodiging van een amigo hebben wij afgelopen vrijdag een traditioneel feest in één van de omliggende dorpen van Huancayo bijgewoond. Dit hadden we nog te danken aan een gasflesje, dat we Marco –de genoemde vriend- vorig jaar hebben gegeven. Hij kon dit goed gebruiken vanwege zijn werkzaamheden als berggids en wij zouden het toch niet mee kunnen nemen in het vliegtuig.
Vanwege het 187-jarige bestaan van Peru, ziet het hier eind juli en begin augustus zwart van de roodwitte vlaggetjes. Tijdens de folkloristische festiviteiten die in deze periode ten toon worden gespreid, is het de bedoeling zo simpel mogelijk te dansen en voor vier uur dronken te zijn. Aangezien je op deze momenten als gringa niet meer veilig bent om voor te stellen redenen, zorgden wij voor die tijd weg te zijn. Je ontkomt dan helaas niet aan 15 rondjes klompendans op z’n Peruaans. Dit alles netjes begeleid door een dertigtal orkestjes die dapper tegen elkaar inblazen.

De zondag -onze vrije dag- willen we binnenkort ook wat relaxter gaan invullen. Tot nu toe was dat nog wat lastig vanwege de inkopen. Afgelopen zondag hebben we wel een dagje voor onszelf gehad. We hebben wat rondgehangen in een prachtig parkje vlak bij ons huis en zijn daarna een stuk de stad uitgelopen. In de bergen aan de rand van Huancayo ligt een bijzonder stukje natuur met door weer en wind uitgesleten rotspartijen. Heerlijk plekje om even uit te waaien en de stad en vallei onder je te zien liggen.

Wel en wee
Helaas is de opa van Dorien een aantal dagen terug overleden en begraven. Uiteraard is het moeilijk om op zo’n moment op grote afstand van familie te zijn. Gelukkig hebben we vlak voor ons vertrek naar Peru de gelegenheid gehad om goed afscheid van hem te nemen. We zijn wel dankbaar voor het feit dat we ons in de 21e eeuw bevinden en volop gebruik kunnen maken van internet en telefoon. Hoewel volop.. Het blijft natuurlijk Peru waar we ons bevinden.

Lichamelijk is het nog steeds af en toe wennen aan zowel het eten als de hoogte waarop we ons bevinden. We kunnen onze slaap hier in ieder geval erg goed gebruiken, alles kost gewoon extra energie. Echt ziek zijn we gelukkig nog niet geweest. Het eten bevalt ons vrij goed. We hebben onze eerste porties ceviche (pikante rauwe vis in zuur), cuy (jaja, daar is ‘ie weer: de cavia) en pachamanca (barbecue onder de grond) alweer achter de kiezen.
Ergens in de komende weken hopen we een eigen gasfornuisje te mogen verwelkomen zodat we thuis kunnen koken. Onze spaghetti-honger is behoorlijk toegenomen de afgelopen weken. Elke dag uit eten lijkt leuk, maar valt op den duur toch wat tegen.

We hopen dat iedereen een goede vakantie heeft (gehad) en zijn benieuwd naar de verhalen. Je kunt ons bereiken via de bekende emailadressen, maar nu ook via ons postbusnummer:

Apt. 21
Huancayo
Peru

Groeten!

Peru

2008-07-23T01:58:00.005+02:00

Twee weken later en we zitten inderdaad in Peru.
Donderdag 10 juli zijn we aan het eind van de middag in Lima aangekomen.
We hebben het ons niet moeilijk gemaakt en zijn direct naar ons hostel met Nederlandse eigenaar gegaan. Reizen met 3 grote tassen en extra handbagage is geen aanrader in Latijns Amerika. Als gringo trek je bij voorbaat al meer aandacht dan je lief is, laat staan met een (in hun ogen) vermogen aan materiaal.

Herontdekking Huancayo
Na een kort nachtje in verband met de beruchte jetlag zijn we de volgende ochtend vroeg met de bus naar Huancayo vertrokken. Eenmaal in Huancayo aangekomen werden we keurig opgepikt door Trijnie van der Ploeg (zie onze website). Er volgde een leuk weerzien met het hele gezin dat we ruim een jaar geleden voor het eerst hebben ontmoet. We hebben de eerste nacht lekker rustig in hun enorme, bijna Europese huis doorgebracht.
De daarop volgende nachten hebben we geslapen in het centraal gelegen hotel waar we vorig jaar een maand hebben gewoond. Erg handig, want het ligt dicht bij het centrum van Juventud para Christo. We hebben onze eerste dagen in Huancayo vooral gevuld met de kennismaking met dit project, de jongeren die erop afkomen en het team waar we inmiddels deel van uitmaken.
Daarnaast zijn we even op bezoek geweest bij het kinderproject La Florida van Waytakuna (voorheen Wawakuna) waar we vorig jaar een aantal weken hebben gewerkt. Erg leuk om de leidsters en kinderen weer te ontmoeten.
Waytakuna heeft inmiddels een tweede vestiging midden op de grootste markt van Huancayo. Ook hier hebben we even rond mogen kijken. Een aantal van de medewerksters van dit project kenden we nog van vorig jaar, aangezien zij eerst bij La Florida werkten.

La casa roja
Tussen de bezoekjes en kennismakingsactiviteiten door zijn we op zoek gegaan naar een eigen appartement. Met wat hulp van Rik en zijn prachtige Peruaanse busje hebben we een aantal ochtenden de advertenties van een lokale krant nageplozen en wat optionele woonruimtes bekeken. Dit leverde al snel wat op: een ‘eigen’ huisje, op het terrein van een moeder en zoon die hun zaakjes financieel goed voor elkaar lijken te hebben.
Na wat kleine strubbelingen rondom de sleuteloverdracht, zitten we sinds afgelopen zondag in ons schattige, kleine, rode huisje met drie kamers. Het wordt een beetje kamperen want zowel keuken, douche als wc bevinden zich buiten de deur, maar daar houden wij (tot nog toe) wel van. We zullen zien hoe we hier tegenover staan in de regentijd..

Gelukkig is de taxi hier een heel gebruikelijk en betaalbaar vervoersmiddel, want sinds zondag racen we regelmatig met wat meubels op het dak door de stad. Er is –vooral op de markten- vrij veel te vinden om onze inboedel mee op te bouwen, hoewel ze hier wel dol zijn op kleuren en materialen die ons minder aanspreken. Wel een vreemde ervaring om vanuit het niets een huis in te richten, van verhuizen is eigenlijk nauwelijks sprake. We zijn erg dankbaar voor de vele taxichauffeurs hier die niet vreemd opkijken als je aan komt zetten met zes stoelen, een eettafel, boekenkast en bed.

Aan de slag
Wat betreft ons werk hier hebben we onze eerste vergaderingen al weer bijgewoond, ideeën ontwikkeld en contacten gelegd met de jongeren. Deze (vooral eigenlijk best wel schattige) jongens van een jaar of 17 zullen het grootste deel van ons werk uitmaken. We hopen de komende tijd aan de slag te gaan met het creëren van een rustige ‘hang’plek, een soort inloopatelier en de uitvoering van een filmproject over normen en waarden. Dit is althans de theorie, hoe de praktijk eruit zal zien is uiteraard nog niet zo’n uitgemaakte zaak.
Naast onze werkzaamheden bij JpC zullen we ons waarschijnlijk gaan bezighouden met ofwel het coördineren van een Canadees/Peruaans project ter bevordering van de vroegtijdige stimulatie van de algemene ontwikkeling bij jonge kinderen (Jaap) ofwel een gespreksgroep voor vrouwen (Dorien).
Of zoiets..

Ook hebben we onze eerste ‘Noche 2B’ al meegemaakt. Een avond waar jongeren gestimuleerd worden na te denken over bepaalde normen en waarden (jaja) met behulp van onder andere drama, muziek en andere aanwezige talenten. Bij dat laatste moet vooral worden gedacht aan verspaanste engelse uitingen als hip-hop (gipgop).

Volgende keer meer over onze werkzaamheden. Er is zoveel te vertellen dat we haast niet meer toe dreigen te komen aan sappige details..

Laatste dagen Nederland

2008-07-08T14:39:00.006+02:00

We zitten enkele dagen voor ons vertrek en dat is te merken. Nog nooit zijn we in zo'n korte tijd zó belachelijk vaak uit eten geweest en ook aan knuffels en handen geen gebrek.
De afgelopen week zijn we voornamelijk bezig geweest met het leeghalen van ons huis. De inboedel ligt inmiddels verspreid over het land: bij vrienden, familie of het grof vuil. De sleutels zijn ingeleverd en dus zijn wij sinds gisteren dak- en thuisloos.

Dit laatste klinkt uiteraard dramatischer dan het is: onze laatste dagen in Nederland brengen wij lekker bij onze ouders door. Komende donderdagochtend (10 juli) vliegen we vanaf Schiphol met een rechtstreekse vlucht naar Lima. Al met al hopen we vrijdag aan het eind van de middag met de bus in Huancayo aan te komen.
Als alles volgens plan verloopt zal ons volgende bericht van Peruaanse bodem komen!