Ayacucho en afval

Afgelopen week hadden we een weekje vakantie. Dit kwam erg goed uit. De laatste tijd waren we erg moe en ook weleens een beetje gaar van het werk. We moesten er gewoon even uit. Het nadeel van in Peru zijn is dat je moeilijk even een dagje naar familie of vrienden kunt gaan om even bij te komen en -kletsen. Als wij er tussenuit willen, moeten we er, ook vanwege de reisafstanden, meteen een ‘reisje’ van maken.

Wij gingen er dus een paar daagjes opuit. Een eindje ten zuiden van Huancayo ligt Ayacucho. De streek van metalen kruizen en keramieken kerkjes op de daken die de boze geesten buiten moeten houden.



In deze oude koloniale stad liggen de wortels van het Sendero Luminoso (Lichtend Pad). Het geweld heeft daar het hardst toegeslagen. Het Sendero is de laatste jaren voornamelijk overgestapt op drugshandel, maar pleegt af en toe nog aanslagen. Vooral op het leger, de politie en mijnbouwbedrijven. Mede om deze reden werd ons afgeraden om ’s nachts die kant op te reizen. Dit was niet de enige reden. De route naar Ayacucho (300 km in dik 8 uur) loopt grotendeels door een vallei met rivier. Een prachtig slingerweggetje, dat zich regelmatig op enkele honderden meters boven de het water en langs een steile rand bevindt. De weg is onverhard en niet zelden zit er slechts zo’n 10 centimeter tussen rots dan wel ravijn en bus in. Op een paar stukken was de weg enigszins weggeslagen. Dan ‘hang’ je dus letterlijk met je busje boven het ravijn. De tweede reden voor onze keuze om overdag te reizen was dus het uitzicht…



De reis bleek inderdaad prachtig. Ayacucho zelf ook. Het ligt wat lager dan Huancayo (2700 meter) en heeft daardoor een zacht klimaat. In Ayacucho zijn een aantal Nederlanders met verschillende projecten aan het werk. Zoals al eerder genoemd heeft het terrorisme hier het hardst toegeslagen, wat ook te merken schijnt te zijn aan de mensen en hun trauma’s. Iets waar wij in Huancayo overigens ook regelmatig mee in contact komen.



We hebben één van de projecten genaamd 'los Gorriones' (de mussen) bezocht. Een opvanghuis voor kinderen die door hun ouders in de steek gelaten zijn of niet konden worden opgevoed. Juan Carlos (de geadopteerde jongste zoon van Rik en Trijnie) heeft hier een aantal jaren gewoond. Mooi en inspirerend om weer even te zien hoe mensen in andere steden ook dagelijks in de weer zijn om hun medemens hier meer uitzicht in het leven te bieden.



Op de terugreis viel ons weer eens de enorme hoeveelheid afval op. Peru bezit namelijk niet heel veel afvalbakken en Peruanen zijn dan ook meer gewend de straat/rivier/(vul maar in) te gebruiken als vuilnisbelt. Dit zorgt voor enorme hopen afval, vooral langs wegen en rivieren. Het lijkt erop dat de introductie van kunststoffen geen zegen voor Peru is geweest. De meeste Peruanen gaan er namelijk mee om alsof het biologisch afbreekbaar zou zijn. Daarnaast is het overigens nog maar de vraag wat voor zin het heeft je afval te verzamelen. Zeker in de kleine dorpjes wordt het afval waarschijnlijk toch nooit opgehaald.

-Toen wij aan de rand van de stad vroegen waar we ons afval konden laten, werden we naar deze overigens nog vrij schone rivier verwezen-
We hebben weleens aan jongeren in het centrum gevraagd waar die 'afvalhouding' toch vandaan komt. Veel verder dan: "het is een gewoonte" komen ze niet. De scholen ‘doen hun best’. Van jongs af aan worden kinderen hier bedolven onder moraliserende spreuken over onder andere afval en milieu. Maar ja, misschien herinnert u zich één van onze laatste weblogs tijdens de reis (klik hier om meer te lezen over onze eerdere werkervaringen binnen Huancayo). Vijf minuten nadat een pretentieus milieuproject was afgesloten vroeg de leraar/coördinator van het project aan de kinderen of ze even wat bouwafval voor hem in de rivier wilden gooien…

Tussen woord en daad, theorie en praktijk gaapt hier regelmatig een grote kloof. Niet voor niets is één van de (opvallende) doelstellingen van Centro2B dat we willen doen wat we zeggen. Dat is voor veel jongeren, maar ook medewerkers, een hele openbaring.